Phát triển đội ngũ doanh nhân trong kỷ nguyên mới đòi hỏi sự kết hợp giữa tinh thần kinh doanh, năng lực đổi mới và chất lượng phục vụ của chính quyền cơ sở. Tại phường Nghĩa Đô (Hà Nội), cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh góp phần thúc đẩy thương mại, dịch vụ và phát triển kinh tế đô thị. Trên tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, phát triển doanh nhân không chỉ là khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng, mà còn đòi hỏi xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao trách nhiệm đồng hành của chính quyền. Sự phát triển của doanh nghiệp phải gắn với năng lực quản trị, trách nhiệm xã hội và sự thịnh vượng của cộng đồng, qua đó đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Doanh nhân Nghĩa Đô trong kỷ nguyên mới: Khơi dậy khát vọng, kiến tạo môi trường phát triển bền vững. Ảnh minh họa - nghiado.hanoi.gov.vn
1. Doanh nhân và động lực phát triển kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới
Trong nền kinh tế thị trường, doanh nhân giữ vai trò tổ chức và kết nối các nguồn lực, chuyển ý tưởng kinh doanh thành sản phẩm, dịch vụ và việc làm. Đóng góp của đội ngũ này vì thế cần được nhìn nhận đồng thời ở kết quả sản xuất, kinh doanh, năng lực đổi mới và trách nhiệm đối với xã hội. Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, yêu cầu phát triển đội ngũ doanh nhân càng có ý nghĩa khi đất nước bước vào giai đoạn tăng trưởng dựa nhiều hơn vào chất lượng nguồn lực và hiệu quả quản trị.
Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân khẳng định khu vực này là “một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia”, đồng thời đặt trọng tâm vào việc bảo đảm quyền tự do kinh doanh, quyền sở hữu tài sản, cạnh tranh bình đẳng và cải thiện môi trường đầu tư. Theo số liệu nêu tại thời điểm ban hành Nghị quyết, cả nước có hơn 940.000 doanh nghiệp và trên 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động; khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 50% GDP, sử dụng khoảng 82% tổng số lao động. Mục tiêu đến năm 2030 là có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, tương đương 20 doanh nghiệp trên 1.000 dân [1].
Các định hướng đó đặt ra yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân từ cả hai phía: doanh nhân chủ động nâng cao năng lực quản trị, còn cơ quan công quyền tạo lập điều kiện để sáng kiến kinh doanh được hiện thực hóa. Ở cấp phường, chất lượng thực thi chính sách biểu hiện trực tiếp qua khả năng tiếp cận thông tin, xử lý thủ tục, tiếp nhận kiến nghị và giải quyết khó khăn trong phạm vi thẩm quyền. Từ góc độ này, thực tiễn Nghĩa Đô là một trường hợp đáng quan tâm khi xem xét sự gắn kết giữa phát triển cộng đồng doanh nhân và đổi mới quản trị địa phương.
2. Nghĩa Đô và nền tảng phát triển cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân
Từ ngày 01/7/2025, phường Nghĩa Đô vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc tổ chức lại bộ máy đặt ra yêu cầu vừa bảo đảm tính liên tục của hoạt động quản lý, vừa nâng cao chất lượng phục vụ người dân và các chủ thể kinh doanh. Với đặc điểm là địa bàn đô thị của Hà Nội, phường có điều kiện phát triển hoạt động thương mại, dịch vụ, đồng thời phải đáp ứng nhu cầu quản trị ngày càng đa dạng của cộng đồng kinh doanh.
Theo báo cáo của UBND phường tại kỳ họp thứ ba HĐND phường ngày 29/6/2026, trên địa bàn có hơn 4.900 doanh nghiệp và 5.100 hộ kinh doanh, tăng trên 2% so với cuối năm 2025 [2]. Quy mô này cho thấy sự hiện diện đáng kể của các chủ thể kinh doanh trong đời sống kinh tế địa phương. Tuy nhiên, số lượng cơ sở kinh doanh chưa phản ánh đầy đủ năng lực hoạt động, khả năng tạo việc làm hay mức độ ứng dụng công nghệ. Đánh giá sự phát triển cần đặt số liệu đăng ký bên cạnh tình trạng hoạt động thực tế, quy mô sản xuất, kinh doanh và khả năng duy trì trên thị trường.
Đặc biệt, doanh nghiệp và doanh nhân là hai phạm trù có liên quan nhưng không đồng nhất. Số doanh nghiệp có thể phản ánh một phần mức độ phát triển của khu vực kinh doanh, trong khi chất lượng đội ngũ doanh nhân còn gắn với trình độ quản trị, khả năng nắm bắt cơ hội, ý thức tuân thủ pháp luật và trách nhiệm cộng đồng. Sự phân biệt này giúp tránh cách đánh giá thiên về số lượng khi xác định mục tiêu phát triển ở cấp cơ sở.
Ngày 13/10/2025, phường Nghĩa Đô tổ chức gặp mặt, biểu dương 39 doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu vì những đóng góp trong sản xuất, kinh doanh và an sinh xã hội. Tại hội nghị, đại diện doanh nghiệp đề xuất tiếp tục cải thiện thủ tục hành chính, hỗ trợ thông tin pháp lý và xúc tiến thương mại [3]. Những kiến nghị này cho thấy nhu cầu của cộng đồng kinh doanh gắn chặt với chất lượng dịch vụ công và khả năng tiếp cận các điều kiện phát triển, chứ không dừng ở hoạt động tôn vinh.
3. Từ cải cách hành chính đến xây dựng chính quyền kiến tạo phát triển
Môi trường kinh doanh ở cấp địa phương chịu tác động trực tiếp từ cách tổ chức và thực hiện các thủ tục hành chính. Một quy trình rõ ràng, dễ tiếp cận và được áp dụng thống nhất giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch, hạn chế thời gian chờ đợi và giảm những chi phí phát sinh ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, cải cách hành chính cần được nhìn nhận như một yếu tố của năng lực cạnh tranh, thay vì chỉ là nhiệm vụ nội bộ của cơ quan quản lý.
Trong sáu tháng đầu năm 2026, phường Nghĩa Đô báo cáo 99,2% hồ sơ được số hóa; 7.307 trong tổng số 7.320 hồ sơ được giải quyết đúng hoặc trước hạn [2]. Kết quả phản ánh tiến độ xử lý thủ tục và nỗ lực tổ chức hoạt động của bộ máy mới. Dù vậy, đây là các chỉ tiêu hành chính chung, chưa đủ để khẳng định thời gian hay chi phí tuân thủ của riêng doanh nghiệp đã giảm. Hiệu quả cải cách đối với hoạt động kinh doanh cần được nhận diện thêm qua trải nghiệm thực tế của người thực hiện thủ tục.
Từ yêu cầu đó, chất lượng phục vụ cần thể hiện ở việc công khai điều kiện, thành phần hồ sơ, thời hạn xử lý và trách nhiệm của cơ quan giải quyết. Những vướng mắc phát sinh cần có đầu mối tiếp nhận, cơ chế phản hồi và kết quả xử lý có thể theo dõi. Khi thông tin đầy đủ và cách áp dụng quy định nhất quán, doanh nghiệp có cơ sở dự liệu rủi ro pháp lý, xây dựng phương án đầu tư và đưa ra quyết định kinh doanh phù hợp.
Xây dựng chính quyền kiến tạo phát triển không đồng nghĩa với việc cơ quan nhà nước quyết định thay doanh nghiệp. Trách nhiệm của chính quyền là bảo đảm trật tự pháp lý, thực hiện đúng thẩm quyền và tạo điều kiện tiếp cận cơ hội công bằng; quyền lựa chọn mô hình kinh doanh, sử dụng vốn và tổ chức hoạt động thuộc về chủ thể kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật. Ranh giới này vừa bảo vệ quyền tự chủ của doanh nhân, vừa xác lập trách nhiệm giải trình trong thực thi công vụ.
4. Nuôi dưỡng doanh nhân từ đổi mới sáng tạo và liên kết nguồn lực
Sự phát triển lâu dài của cộng đồng doanh nhân phụ thuộc vào khả năng thích ứng với biến động thị trường, nâng cao chất lượng quản trị và ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ. Đối với Nghĩa Đô, lợi thế của một địa bàn đô thị cần được phát huy thông qua kết nối các chủ thể kinh doanh với mạng lưới cơ sở đào tạo, chuyên gia, tổ chức tư vấn và đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ trên địa bàn Hà Nội.
Ngày 15/6/2026, UBND phường tổ chức hội thảo lấy ý kiến xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030 với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện cơ sở đào tạo, nghiên cứu. Những nội dung thảo luận tập trung vào khai thác tiềm năng địa phương, cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước [4]. Hoạt động này mở ra cơ sở để các mục tiêu phát triển địa phương được trao đổi từ nhiều góc nhìn chuyên môn.
Tiếp nối quá trình tham vấn, ngày 19/6/2026 phường công khai dự thảo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội để lấy ý kiến cộng đồng [5]. Việc tiếp thu ý kiến của doanh nghiệp và người dân có ý nghĩa thiết thực nếu các đề xuất được phân loại, giải trình và chuyển hóa thành nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực hiện. Sự tham gia của cộng đồng kinh doanh vì vậy cần được duy trì trong cả quá trình triển khai và đánh giá kế hoạch.
Trên nền tảng ấy, các hoạt động liên kết nên hướng vào nhu cầu cụ thể như quản trị tài chính, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, thương mại điện tử và tiếp cận thị trường. Đối với hộ kinh doanh có khả năng mở rộng, việc chuyển sang mô hình doanh nghiệp có thể tạo điều kiện tổ chức hoạt động bài bản hơn; tuy nhiên, quyết định chuyển đổi phải dựa trên hiệu quả kinh tế, điều kiện pháp lý và sự tự nguyện của chủ hộ. Phát triển doanh nhân, xét đến cùng, cần được đo bằng năng lực kinh doanh được nâng cao, thay vì chỉ bằng sự thay đổi về hình thức đăng ký.
5. Để doanh nhân thực sự trở thành chủ thể của phát triển bền vững
Từ những điều kiện và yêu cầu nêu trên, chính sách phát triển đội ngũ doanh nhân ở Nghĩa Đô cần được cụ thể hóa thành các nhiệm vụ có trọng tâm, phù hợp thẩm quyền của chính quyền phường và có thể theo dõi kết quả thực hiện.
Thứ nhất, nâng cao chất lượng thông tin phục vụ quản lý và phát triển kinh doanh. Phường cần phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền cập nhật dữ liệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh theo ngành nghề, quy mô và trạng thái hoạt động; chú trọng tính chính xác, khả năng đối chiếu và bảo vệ dữ liệu theo quy định. Thông tin được chuẩn hóa sẽ hỗ trợ nhận diện nhóm đối tượng cần tư vấn và hạn chế tình trạng xây dựng chính sách từ những chỉ tiêu tổng hợp thiếu phân loại.
Thứ hai, thiết lập cơ chế đối thoại gắn với trách nhiệm giải quyết kiến nghị. Nội dung phản ánh của doanh nhân cần được phân loại theo thẩm quyền, xác định cơ quan xử lý và thời hạn phản hồi; các vướng mắc vượt thẩm quyền phải được hướng dẫn chuyển đến cơ quan có trách nhiệm. Giá trị của đối thoại thể hiện ở những vấn đề được tháo gỡ và mức độ cải thiện trải nghiệm kinh doanh, không phụ thuộc vào số lượng cuộc họp được tổ chức.
Thứ ba, tổ chức hỗ trợ theo nhu cầu và giai đoạn phát triển của chủ thể kinh doanh. Hộ kinh doanh và doanh nghiệp mới thành lập có thể ưu tiên dịch vụ hướng dẫn pháp lý, thuế, kế toán và quản trị dòng tiền; các cơ sở đã ổn định cần được kết nối với tư vấn công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng, nhân lực và thị trường. Trong phạm vi thẩm quyền, chính quyền đóng vai trò kết nối, cung cấp thông tin và phối hợp triển khai, đồng thời bảo đảm tiêu chí tiếp cận hỗ trợ rõ ràng, công bằng.
Thứ tư, đặt trách nhiệm xã hội và hiệu quả hoạt động thực chất vào tiêu chí phát triển doanh nhân. Bên cạnh mức độ duy trì sản xuất, kinh doanh, cần quan tâm đến khả năng tạo việc làm ổn định, tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường và đóng góp cho cộng đồng. Các kết quả này phải được xem xét trên cơ sở dữ liệu phù hợp, tránh đồng nhất thành tích phát triển với số cơ sở đăng ký hay số hoạt động phong trào.
Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026, việc ghi nhận đóng góp của cộng đồng doanh nhân Nghĩa Đô có ý nghĩa sâu sắc hơn khi đi cùng những cải thiện cụ thể của môi trường kinh doanh. Tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW sẽ được hiện thực hóa ở cấp cơ sở khi quyền kinh doanh được tôn trọng, chính quyền thực thi trách nhiệm minh bạch và doanh nhân có điều kiện phát triển bằng năng lực, sáng tạo và trách nhiệm đối với xã hội.
Trúc Phương
_________________________________________
Tài liệu tham khảo
[1] Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân. https://baochinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-68-nq-tw-ve-phat-trien-kinh-te-tu-nhan-102250505122337909.htm
[2] Trang thông tin điện tử phường Nghĩa Đô (2026). Kỳ họp thứ ba HĐND phường Nghĩa Đô thông qua nhiều nghị quyết quan trọng (29/6/2026). https://nghiado.hanoi.gov.vn/chi-dao-cua-dia-phuong/ky-hop-thu-ba-hdnd-phuong-nghia-do-thong-qua-nhieu-nghi-quyet-quan-trong-2816260629151437419.htm
[3] Trang thông tin điện tử phường Nghĩa Đô (2025). Phường Nghĩa Đô biểu dương 39 doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu nhân kỷ niệm 21 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10/2025). https://nghiado.hanoi.gov.vn/tin-tuc-su-kien/phuong-nghia-do-bieu-duong-39-doanh-nghiep-doanh-nhan-tieu-bieu-nhan-ky-niem-21-nam-ngay-doanh-nhan-viet-nam-2816251013234756194.htm
[4] Trang thông tin điện tử phường Nghĩa Đô (2026). Hội thảo xin ý kiến xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030 (15/6/2026). https://nghiado.hanoi.gov.vn/tin-tuc-su-kien/hoi-thao-xin-y-kien-xay-dung-ke-hoach-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-5-nam-2026-2030-2816260615173359555.htm
[5] UBND phường Nghĩa Đô (2026). Nghĩa Đô lấy ý kiến cộng đồng về Kế hoạch phát triển 5 năm (19/6/2026). https://nghiado.hanoi.gov.vn/kinh-te-tai-chinh/nghia-do-lay-y-kien-cong-dong-ve-ke-hoach-phat-trien-5-nam-2816260619165955482.htm
