Trong nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam, xuất khẩu và đầu tư nước ngoài giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng. Tuy nhiên, một nền kinh tế muốn phát triển ổn định và có sức chống chịu tốt hơn trước những biến động bên ngoài cũng cần một thị trường nội địa đủ lớn, đủ sức hấp thụ hàng hóa, tạo dòng tiền và duy trì nhịp sản xuất - kinh doanh.
Bởi vậy, mỗi chương trình kích cầu tiêu dùng nếu được tổ chức bài bản không chỉ có ý nghĩa đối với người mua trong một khoảng thời gian nhất định, mà còn có thể trở thành một mắt xích trong chiến lược phát triển thị trường nội địa, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy lưu thông hàng hóa.
Không chỉ là câu chuyện giảm giá
Theo Quyết định số 2210/QĐ-BCT ngày 10/9/2026, Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia lần 2 năm 2026 được triển khai trên phạm vi toàn quốc trong thời gian từ ngày 1/12/2026 đến ngày 5/1/2027. Điểm đáng chú ý là chương trình huy động sự tham gia của các thương nhân trên cả nước, kết hợp giữa thương mại truyền thống và thương mại điện tử, hướng tới tạo hiệu ứng lan tỏa rộng trong cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Nhìn bề ngoài, khuyến mại là một công cụ quen thuộc của thị trường. Doanh nghiệp giảm giá, tặng quà, đưa ra ưu đãi hoặc xây dựng các gói bán hàng đặc biệt để thu hút người mua. Nhưng khi được triển khai đồng thời trên phạm vi toàn quốc, dưới sự điều phối của cơ quan quản lý nhà nước và kết nối với nhiều hoạt động thương mại, hội chợ, triển lãm, lễ hội, khuyến mại trở thành một cơ chế kích hoạt tổng cầu có tính hệ thống hơn.
Điều quan trọng không nằm ở việc người tiêu dùng mua thêm bao nhiêu sản phẩm trong một vài tuần, mà là khả năng tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực: sức mua tăng - hàng hóa lưu thông nhanh - tồn kho giảm - doanh nghiệp tăng doanh thu - sản xuất được duy trì - việc làm và thu nhập được hỗ trợ - niềm tin thị trường được củng cố.
Nếu hiệu ứng này được duy trì và lan tỏa, khuyến mại sẽ vượt khỏi ý nghĩa của một chiến dịch bán hàng để trở thành một công cụ hỗ trợ thị trường.
Kích hoạt sức mua, củng cố niềm tin tiêu dùng
Tiêu dùng nội địa luôn có mối quan hệ mật thiết với tâm lý thị trường. Người dân chỉ sẵn sàng tăng chi tiêu khi cảm thấy thu nhập và triển vọng kinh tế đủ ổn định; trong khi doanh nghiệp chỉ mạnh dạn tăng sản xuất khi nhìn thấy khả năng tiêu thụ. Đây là mối quan hệ hai chiều.
Một thị trường có sức mua yếu sẽ khiến doanh nghiệp thận trọng trong sản xuất, đầu tư và tuyển dụng. Ngược lại, khi sức mua được kích hoạt, hàng hóa được tiêu thụ nhanh hơn, doanh nghiệp có thêm động lực mở rộng sản xuất, qua đó tạo thêm việc làm và thu nhập.
Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia vì thế có thể tạo ra một "cú hích" đúng vào thời điểm nhu cầu mua sắm thường tăng cao.
Cuối năm và dịp đầu năm mới vốn là giai đoạn tiêu dùng sôi động, khi nhu cầu về hàng tiêu dùng, thời trang, điện tử, gia dụng, thực phẩm, dịch vụ, du lịch và nhiều nhóm sản phẩm khác gia tăng. Việc tập trung các hoạt động khuyến mại trong khoảng thời gian này giúp doanh nghiệp tận dụng được mùa mua sắm cao điểm, đồng thời tạo cho người tiêu dùng thêm lý do để đưa các nhu cầu dự kiến trong tương lai thành quyết định mua sắm ở hiện tại.
Từ góc độ điều hành kinh tế, đây là thời điểm có tính toán. Thay vì kích cầu một cách dàn trải, việc tập trung nguồn lực truyền thông, thương mại và khuyến mại vào một giai đoạn có sức mua tự nhiên cao có thể giúp tăng hiệu quả của chính sách.
Thị trường nội địa cần những "đòn bẩy" mới
Trong nhiều năm, câu chuyện phát triển thị trường trong nước thường được đặt bên cạnh yêu cầu mở rộng xuất khẩu. Hai thị trường này không loại trừ nhau mà bổ trợ cho nhau.
Một doanh nghiệp có thị trường nội địa tốt sẽ có thêm dòng tiền, dữ liệu khách hàng và năng lực thương hiệu để vươn ra bên ngoài. Ngược lại, doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng xuất khẩu có thể đưa tiêu chuẩn quốc tế, công nghệ và phương thức quản trị hiện đại trở lại thị trường trong nước.
Vấn đề là thị trường nội địa Việt Nam tuy có quy mô lớn nhưng vẫn còn dư địa đáng kể để nâng cao chất lượng tiêu dùng.
Không chỉ cần bán nhiều hơn, thị trường cần chuyển dần sang tiêu dùng thông minh hơn, có trách nhiệm hơn và ưu tiên những sản phẩm có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn, môi trường và dịch vụ.
Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia đặt trọng tâm vào việc doanh nghiệp cung cấp hàng hóa, dịch vụ bảo đảm chất lượng với giá cả phù hợp. Đây là điểm cần được nhìn nhận như một nguyên tắc quan trọng: kích cầu không thể đánh đổi bằng việc hạ thấp chất lượng sản phẩm hoặc tạo ra những chương trình giảm giá thiếu minh bạch. Một thị trường phát triển bền vững phải dựa trên niềm tin.
Người tiêu dùng cần tin rằng mức giá khuyến mại là thực chất; doanh nghiệp cần tin rằng cạnh tranh diễn ra công bằng; còn cơ quan quản lý cần bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ngăn chặn những hành vi lợi dụng khuyến mại để đưa hàng kém chất lượng ra thị trường.
100% không chỉ là con số
Một điểm đáng chú ý của chương trình năm nay là hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa đối với hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại trong chương trình có thể lên tới 100%, theo các quy định được Bộ Công Thương dẫn chiếu tại Thông tư số 39/2025/TT-BCT.
Quy định này mở rộng đáng kể không gian sáng tạo cho doanh nghiệp trong thiết kế chương trình bán hàng.
Tuy nhiên, "giảm giá đến 100%" không nên được hiểu đơn giản là cuộc đua giảm giá bằng mọi giá.
Trong kinh doanh hiện đại, khuyến mại hiệu quả không nhất thiết là mức giảm cao nhất mà là giá trị gia tăng lớn nhất đối với cả doanh nghiệp và khách hàng.
Doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều phương thức: giảm trực tiếp, mua một tặng một, tặng sản phẩm bổ trợ, miễn phí vận chuyển, tích điểm, hoàn tiền, ưu đãi thành viên, bán theo gói hoặc kết hợp dịch vụ.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần coi chương trình là cơ hội để tiếp cận khách hàng mới, thu thập dữ liệu thị trường, thử nghiệm sản phẩm và nâng cao khả năng vận hành.
Một chương trình khuyến mại tốt vì thế có thể tạo ra giá trị vượt xa doanh thu trong thời gian diễn ra chương trình.
Từ cửa hàng truyền thống đến không gian số
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của chương trình là sự kết hợp giữa thương mại truyền thống và thương mại điện tử. Đây là hướng đi phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng trong hành vi tiêu dùng.
Người tiêu dùng ngày nay không còn phân biệt rạch ròi giữa mua hàng trực tiếp và mua hàng trực tuyến. Họ có thể xem sản phẩm trên mạng, so sánh giá trên nhiều nền tảng, đọc đánh giá của khách hàng, đến cửa hàng trải nghiệm rồi quay trở lại đặt hàng trực tuyến; hoặc ngược lại. Ranh giới giữa "offline" và "online" ngày càng mờ đi.
Do đó, một chương trình kích cầu quy mô quốc gia nếu chỉ tập trung vào hệ thống bán lẻ truyền thống sẽ bỏ qua một phần quan trọng của thị trường. Ngược lại, nếu chỉ chạy theo thương mại điện tử, chương trình có thể bỏ quên mạng lưới cửa hàng, chợ, trung tâm thương mại, siêu thị và các điểm bán tại địa phương. Kết hợp hai không gian chính là cách tiếp cận phù hợp hơn với nền kinh tế đa kênh.
Đặc biệt, với doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất địa phương, thương mại điện tử có thể trở thành "cánh cửa" để đưa sản phẩm vượt qua giới hạn địa lý.
Từ một sản phẩm đặc sản chỉ bán được trong một tỉnh, nếu được chuẩn hóa về chất lượng, bao bì, truy xuất nguồn gốc và logistics, sản phẩm hoàn toàn có thể tiếp cận khách hàng ở những đô thị lớn thông qua các nền tảng số.
Như vậy, khuyến mại kết hợp thương mại điện tử không chỉ kích thích tiêu dùng mà còn có thể thúc đẩy quá trình số hóa hoạt động bán hàng của doanh nghiệp.
Đưa sản phẩm vùng miền vào dòng chảy tiêu dùng hiện đại
Một nội dung đáng chú ý khác là chương trình khuyến mại được kết hợp với hội chợ, triển lãm, trưng bày, giới thiệu sản phẩm và các lễ hội truyền thống tại địa phương để quảng bá hàng hóa vùng miền và thu hút du lịch. Đây là cách mở rộng ý nghĩa của một chương trình thương mại.
Mỗi địa phương đều có những sản phẩm đặc trưng, nhưng không phải sản phẩm nào cũng có khả năng tiếp cận thị trường rộng. Nút thắt đôi khi không nằm ở chất lượng mà ở thương hiệu, bao bì, phân phối, logistics và khả năng tiếp cận người tiêu dùng.
Khi khuyến mại được kết nối với hội chợ, triển lãm và du lịch, sản phẩm địa phương có thể được đặt trong một hệ sinh thái trải nghiệm.
Du khách không chỉ mua một sản phẩm mà còn mua câu chuyện về vùng đất, văn hóa và con người nơi sản phẩm được tạo ra.
Đây là hướng phát triển có nhiều tiềm năng đối với OCOP, nông sản chế biến, thực phẩm đặc sản, sản phẩm thủ công mỹ nghệ và nhiều nhóm hàng hóa địa phương khác.
Từ đó, hoạt động xúc tiến thương mại không còn chỉ là "đưa hàng đến chợ", mà trở thành quá trình xây dựng thương hiệu địa phương.
Doanh nghiệp phải biến khuyến mại thành chiến lược thị trường
Nếu cơ quan quản lý tạo ra "sân chơi" chung thì doanh nghiệp chính là chủ thể quyết định chương trình có thực sự tạo ra hiệu quả hay không.
Thực tế cho thấy khuyến mại có thể tạo doanh số nhanh, nhưng doanh số ngắn hạn không đồng nghĩa với tăng trưởng bền vững.
Doanh nghiệp cần tránh tâm lý chạy theo doanh thu bằng mọi giá. Một chương trình hiệu quả phải trả lời được ít nhất ba câu hỏi: khách hàng nào được tiếp cận, giá trị nào được tạo ra và sau chương trình doanh nghiệp giữ được gì? Nếu chỉ giảm giá để bán hết hàng tồn kho, tác động sẽ ngắn hạn.
Nếu giảm giá để thu hút khách hàng mới, tạo trải nghiệm và xây dựng dữ liệu khách hàng, giá trị sẽ dài hạn hơn.
Nếu kết hợp khuyến mại với ra mắt sản phẩm mới, mở rộng thị trường, nâng cấp thương hiệu và xây dựng hệ thống bán hàng đa kênh, chương trình có thể trở thành một phần trong chiến lược tăng trưởng.
Đây cũng là thời điểm để doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực quản trị dữ liệu khách hàng. Mỗi lượt mua hàng, lượt tìm kiếm, phản hồi hay tương tác trên nền tảng số đều có thể cung cấp thông tin về nhu cầu thị trường. Khi được phân tích đúng cách, dữ liệu giúp doanh nghiệp dự báo nhu cầu, tối ưu tồn kho, thiết kế sản phẩm và cá nhân hóa ưu đãi.
Khi đó, khuyến mại không còn là hoạt động "đốt ngân sách" để giảm giá mà trở thành công cụ quản trị thị trường.
Cơ hội nâng tầm hàng Việt
Chương trình cũng đặt ra một cơ hội lớn đối với hàng Việt. Trong bối cảnh người tiêu dùng có ngày càng nhiều lựa chọn, cạnh tranh không chỉ diễn ra giữa doanh nghiệp trong nước với nhau mà còn giữa hàng Việt và sản phẩm nhập khẩu.
Muốn chiếm được niềm tin của người tiêu dùng, hàng Việt phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu: chất lượng ổn định, giá hợp lý, mẫu mã tốt, dịch vụ chuyên nghiệp, nguồn gốc minh bạch và khả năng thích ứng nhanh với xu hướng tiêu dùng.
Khuyến mại có thể giúp người tiêu dùng "thử" một sản phẩm. Nhưng để họ quay lại mua lần thứ hai, thứ ba, doanh nghiệp phải chứng minh được giá trị thực.
Đây chính là điểm mà chương trình kích cầu có thể tạo ra tác động dài hạn: đưa hàng Việt đến gần hơn với người tiêu dùng, tạo cơ hội cho sản phẩm mới, thương hiệu mới và doanh nghiệp mới bước vào thị trường. Từ góc độ xây dựng thương hiệu quốc gia, đây là một quá trình cần thiết.
Từ một chiến dịch mua sắm đến động lực tăng trưởng
Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia lần 2 năm 2026 sẽ diễn ra trong khoảng thời gian cuối năm và đầu năm mới - giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt đối với sức mua và hoạt động sản xuất kinh doanh.
Nhưng hiệu quả của chương trình không nên chỉ được đo bằng số lượng chương trình giảm giá hay doanh thu trong thời gian diễn ra.
Một thước đo quan trọng hơn là chương trình có giúp thị trường vận hành sôi động hơn hay không; có giúp doanh nghiệp cải thiện năng lực bán hàng hay không; có đưa sản phẩm vùng miền đến gần người tiêu dùng hơn hay không; có thúc đẩy thương mại điện tử và chuyển đổi số hay không; và quan trọng nhất, có góp phần củng cố niềm tin tiêu dùng hay không.
Bởi suy cho cùng, sức mạnh của thị trường nội địa không chỉ nằm ở quy mô dân số mà nằm ở khả năng chuyển hóa thu nhập thành sức mua, sức mua thành doanh thu, doanh thu thành sản xuất và sản xuất thành tăng trưởng.
Trong chuỗi liên kết ấy, các chương trình kích cầu chỉ là một mắt xích. Muốn thị trường phát triển bền vững, Việt Nam vẫn cần đồng thời nâng cao thu nhập và chất lượng việc làm, phát triển hệ thống phân phối, giảm chi phí logistics, cải thiện môi trường kinh doanh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Kiến tạo một thị trường nội địa năng động hơn
Từ góc nhìn dài hạn, Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia lần 2 năm 2026 có thể được xem như một phép thử đối với khả năng phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hệ thống phân phối và người tiêu dùng.
Nếu được triển khai thực chất, chương trình có thể tạo ra hiệu ứng cộng hưởng: doanh nghiệp có thêm cơ hội bán hàng, người tiêu dùng được tiếp cận hàng hóa với mức giá phù hợp, sản phẩm Việt được quảng bá rộng hơn, thương mại điện tử được thúc đẩy và hoạt động xúc tiến thương mại địa phương được kết nối với du lịch.
Nhưng xa hơn nữa, điều cần hướng tới là hình thành một văn hóa tiêu dùng hiện đại và một thị trường nội địa năng động.
Ở đó, doanh nghiệp cạnh tranh bằng chất lượng và đổi mới thay vì chỉ bằng giảm giá; người tiêu dùng lựa chọn dựa trên giá trị thay vì chỉ nhìn vào mức giảm; còn hoạt động khuyến mại trở thành công cụ giúp thị trường minh bạch, sôi động và hiệu quả hơn.
Với Việt Nam, phát triển thị trường nội địa không phải là lựa chọn thay thế cho hội nhập quốc tế, mà là một phần quan trọng để nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.
Một nền kinh tế có thị trường trong nước mạnh sẽ có thêm "bệ đỡ" khi thương mại quốc tế biến động; doanh nghiệp có thêm không gian thử nghiệm sản phẩm trước khi vươn ra toàn cầu; hàng Việt có thêm cơ hội xây dựng thương hiệu ngay trên sân nhà.
Vì vậy, chương trình khuyến mại tập trung quốc gia từ ngày 1/12/2026 không nên chỉ được nhìn như một mùa "đại giảm giá".
Đó có thể là thời điểm để đánh thức sức mua, kết nối cung - cầu, thúc đẩy chuyển đổi số thương mại, quảng bá hàng Việt và quan trọng hơn, tiếp tục xây dựng một thị trường nội địa đủ mạnh để trở thành động lực tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.
___________________________________________
Tài liệu tham khảo
- Bộ Công Thương, Quyết định số 2210/QĐ-BCT ngày 10/9/2026 về tổ chức “Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia lần 2 năm 2026 – The Second Vietnam Grand Sale in 2026”.
- Báo Điện tử Chính phủ, “Tổ chức Chương trình khuyến mại tập trung quốc gia từ 1/12”, ngày 11/9/2026.
- Bộ Công Thương, Thông tư số 39/2025/TT-BCT ngày 22/6/2025 về hoạt động khuyến mại.
