Tiến sĩ Đào Trọng Tuyên: Khi âm nhạc là lẽ sống

Khởi nguồn từ những nền tảng vững chãi

Nghệ sĩ Đào Trọng Tuyên sinh năm 1969 trong một gia đình truyền thống âm nhạc, nghệ thuật tại Hà Nội. Ông bắt đầu học piano với Giảng viên Hoàng Vĩnh Hương từ năm 1979. Năm 1981 , anh thi đỗ vào hệ Trung cấp 11 năm và học với giảng viên Hoàng Hoa. Năm 1987 ông bắt đầu theo học piano tại Nhạc viện Hà Nội dưới sự hướng dẫn của GS. NGND. Trần Thu Hà. Sau đó ông theo học hệ Thạc sĩ chuyên ngành Piano biểu diễn tại trường Đại học tổng hợp Lavai ở Quebec (1998 – 2001). Ông tiếp tục theo học hệ Tiến sĩ chuyên ngành Piano biểu diễn tại trường Đại học tổng hợp Montreal – Canada (2004 – 2007), ông dưới sự hướng dẫn của NSND Đặng Thái Sơn. Nhận bằng tiến sĩ, ông trở về Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam là giảng viên, giảng dạy Khoa Piano.

Ông tâm sự: “Tôi may mắn từ nhỏ đã được theo học những người thầy mẫu mực như Nhà giáo Hoàng Vĩnh Hương, Nhà giáo Hoàng Hoa; và tiếp sau đó là với Nhà giáo Nhân dân Trần Thu Hà cùng NSND Đặng Thái Sơn – hai người con ưu tú của Nhà giáo Nhân dân Thái Thị Liên, một tượng đài của nền âm nhạc nước nhà. Những người thầy ấy không chỉ truyền dạy cho tôi kiến thức và kinh nghiệm nghề nghiệp, mà hơn hết còn nuôi dưỡng trong tôi tình yêu sâu sắc với piano, giúp tôi gắn bó và đạt được những thành tựu như ngày hôm nay.”

Trong đó, Nhà giáo Nhân dân Trần Thu Hà là người đóng dấu ấn rất quan trọng trong chặng đường phát triển âm nhạc của anh. Theo ông, cô Hà là người hết sức ân cần, dành rất nhiều thời gian để lắng nghe, chia sẻ câu chuyện bên ngoài cây đàn. Mặc dù bận rộn nhiều công việc nhưng cô Hà luôn luôn bắt đầu một ngày làm việc từ rất sớm. Thậm chí, có nhiều khi cô và trò cùng bắt đầu giờ học từ lúc 6h30 phút sáng, với tiếng đàn đầy nhiệt huyết.

Về sau, Đào Trọng Tuyên được học NSND Đặng Thái Sơn, cũng có rất nhiều kỷ niệm. Mặc dù là một nghệ sĩ nổi tiếng quốc tế, với lịch dạy, lịch biểu diễn dày đặc nhưng thầy vẫn luôn dành cho chúng tôi sự quan tâm. Tôi vẫn nhớ những buổi học khi nghệ sĩ Đặng Thái Sơn vừa trở về sau chuyến biểu diễn quốc tế dài ngày nhưng ông đã gọi tôi đến và làm việc ngay lập tức. Nhiều buổi học khi kết thúc, khi tôi nhìn đồng hồ thì đã 3 tiếng trôi qua. Nhớ lại quãng thời gian học tập ấy, TS. Đào Trọng Tuyên luôn cảm thấy biết ơn và may mắn vì trong cuộc đời của mình đã được gặp những người thầy như vậy.

Ông đã đạt giải nhất trong cuộc thi piano quốc gia năm 1990 và có nhiều buổi biểu diễn tại Canada, Pháp, Nhật Bản, Hàn quốc, Trung Quốc,…Đến hôm nay, Tiến sĩ, nghệ sĩ piano Đào Trọng Tuyên, cùng tập thể nghệ sĩ, giảng viên của Khoa Piano, đang tiếp tục kế thừa và phát huy truyền thống của Khoa. Ông là một trong các nghệ sĩ độc tấu piano hàng đầu của Việt Nam. Ông vẫn nhớ như in trong trái tim về bản nhạc Việt Nam đầu tiên được học là bản “Múa quạt” do Nhà giáo Nhân dân Thái Thị Liên biên soạn từ kho tàng dân ca Việt Nam. Và sau này có hàng trăm tác phẩm, tiết mục biểu diễn cùng những dàn nhạc lớn của Việt Nam: Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Việt Nam, Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội, Dàn nhạc Giao hưởng của Nhà hát Vũ Kịch Việt Nam. Và ông đã thu nhiều tác phẩm cho Đài truyền hình Trung ương và Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam.

Khoa Piano - Tự hào dấu ấn 70 năm phát triển

Khoa Piano là một trong những khoa đầu tiên của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Sau 70 năm ra đời, nơi đây là sự tích hợp, kế thừa truyền thống của các thế hệ nhà giáo ưu tú, góp phần đào tạo nhiều nghệ sĩ, giảng viên về âm nhạc, như NGND. Thái Thị Liên, PGS.NSƯT. Nguyễn Hữu Tuấn, GS.TS.NGND. Trần Thu Hà,…

Khoa Piano được đông đảo mọi người biết đến là nơi ươm mầm cho những tài năng trẻ không chỉ cho đất nước mà còn mang tầm quốc tế. Hiện nay, Khoa Piano đào tạo chuyên ngành Piano cho học sinh hệ Trung cấp 9 năm, Đại học 4 năm và Cao học 2 năm, đồng thời giảng dạy các môn: Hoà tấu thính phòng, Đệm Piano, Piano phổ thông.

Khoa đã đào tạo ra nhiều thế hệ nghệ sĩ tài năng cho đất nước, gửi nhiều sinh viên tham dự những cuộc thi Piano tại khu vực và quốc tế. Học sinh, sinh viên của Khoa đã giành được nhiều giải thưởng trong các cuộc thi quốc tế như: NSND. Đặng Thái Sơn giành giải Nhất cuộc thi Chopin quốc tế năm 1980 tại Ba Lan, nghệ sĩ Tôn Nữ Nguyệt Minh giành giải ba cuộc thi Piano quốc tế Smetana tại Praha, Cộng hoà Séc năm 1980, Nguyễn Hoàng Phương giành giải nhất cuộc thi Tài năng trẻ dương cầm quốc tế năm 1999 tại Nhật Bản, Lưu Hồng Quang giải Nhất cuộc thi Lev Vlapssenko năm 2011 tại Australia, Nguyễn Đăng Quang và Ngô Phương Vy đạt đồng giải nhất cuộc thi Piano quốc tế Hà Nội 2015. Ngoài ra, các sinh viên của khoa còn đạt rất nhiều giải thưởng tại các cuộc thi Piano quốc tế ở Mỹ, Ý, Úc, Áo, Bỉ, Hy Lạp, Ba Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Indonesia... Khoa đã tổ chức thành công các Cuộc thi Piano Quốc tế Hà Nội vào các năm 2010, 2012 và 2015.

Những năm gần đây, TS. Đào Trọng Tuyên đã đào tạo nhiều học sinh tài năng như: Phạm Lê Phương, Võ Minh Quang, Đặng Thái Vũ,…đạt nhiều giải cao trong nước và quốc tế.

Và Khoa Piano đã nhận được nhiều Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao, Du lịch; danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc; Chi bộ Khoa Piano cũng nhiều năm liền đạt danh hiệu Chi bộ Đảng Trong sạch Vững mạnh Tiêu biểu.

Người viết tiếp những kỳ tích Piano - ươm mầm tài năng âm nhạc

Tiến sĩ Đào Trọng Tuyên chia sẻ: Ngành Piano tại Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mạnh với sự quan tâm của các bậc phụ huynh; không ít nghệ sĩ, giáo viên trẻ được đi tu nghiệp và đạt thành tích cao tại quốc tế đã về nước biểu diễn và giảng dạy. Tuy vậy, việc học piano chủ yếu tập trung tại các thành phố lớn như Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra, Hệ đào tạo tài năng ngành Piano của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam được Nhà nước đầu tư nhằm phát hiện và bồi dưỡng các học sinh có nhiều tiềm năng trở thành những nghệ sĩ chuyên nghiệp, biểu diễn đỉnh cao để quay lại phục vụ xã hội. Vì vậy, tiêu chí để được tuyển chọn vào hệ tài năng rất khắt khe. Học sinh phải học chương trình biểu diễn với khối lượng tác phẩm khó nhiều hơn so với các hệ đào tạo khác, nhiều tác phẩm đã ngang với chương trình tốt nghiệp đại học. Do đó, số lượng học sinh đang theo học không nhiều.

Khoa Piano chú trọng việc hợp tác quốc tế, khoa thường tổ chức các khóa "master class" do các nghệ sĩ , giáo sư quốc tế tới giảng dạy để học sinh, sinh viên được tiếp cận nhiều phong cách biểu diễn khác nhau và khuyến khích người học tham gia nhiều cuộc thi piano trong nước và quốc tế nhằm rèn luyện bản lĩnh và có cơ hội để tỏa sáng.

Là một trong các nghệ sĩ độc tấu piano hàng đầu của Việt Nam, phương pháp giảng dạy của TS. Đào Trọng Tuyên, luôn có sự linh hoạt trong cách tiếp cận, đổi mới trong tư duy đào tạo, giúp học sinh không chỉ vững vàng về kỹ thuật mà còn thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao của môi trường âm nhạc quốc tế. Ông không chỉ nỗ lực đóng góp cho việc giảng dạy, đào tạo thí sinh tham gia các cuộc thi, ông còn dành tâm sức cho hoạt động nghiên cứu khoa học.

TS. Đào Trọng Tuyên luôn tâm nguyện rằng: Đào tạo piano hàn lâm phải được xây dựng trên nền tảng bài bản, kiên trì và chắc chắn. Người học cần được rèn luyện từng bước, chậm nhưng vững, từ kỹ thuật cơ bản đến tư duy âm nhạc và bản lĩnh biểu diễn. Ông đã đào tạo nhiều lứa học sinh, sinh viên, thạc sĩ, tham gia nhiều công trình khoa học; cung với đồng nghiệp khoa Piano tham gia biên soạn chương trình, giáo trình phục vụ công tác giảng dạy.

Hàng năm, TS. Đào Trọng Tuyên đều tham gia vào những chương trình biểu diễn trong và ngoài nước với vai trò soloist cùng dàn nhạc và nghệ sĩ piano trong các nhóm hòa tấu thính phòng và độc tấu piano. Bên cạnh hoạt động biểu diễn, ông còn thường xuyên được mời tham gia các hội đồng khoa học và hội đồng chuyên môn quốc gia trong lĩnh vực đào tạo piano; Tham gia Ban Giám khảo các cuộc thi Piano toàn quốc.

Những năm tháng gắn bó với Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, TS. Đào Trọng Tuyên đã nỗ lực không ngừng để tiếp nối thành quả của các thế hệ thầy cô đi trước, cùng với đồng nghiệp, cán bộ, giảng viên, nghệ sĩ của Khoa Piano hôm nay tiếp tục góp sức mình vào nâng cao chất lượng đào tạo nghệ sĩ piano vươn tầm thế giới, trong kỷ nguyên AI.