Sinh ra tại Hưng Yên, trong một gia đình thuần hậu của miền đồng bằng Bắc Bộ, tuổi trẻ của Lê Văn Viễn không được trải trên những điều kiện dư dả. Nhưng chính môi trường ấy đã bồi đắp cho anh một phẩm chất quan trọng: tinh thần tự lập và ý thức vươn lên bằng học tập. Ngay từ những năm tháng đầu đời, anh đã sớm nhận ra rằng tri thức là con đường dài nhưng chắc chắn nhất để thay đổi số phận và mở rộng giá trị sống.
Chọn học ngành Văn hóa Du lịch trong giai đoạn du lịch Việt Nam còn đang trên đà định hình chuyên nghiệp, đó không chỉ là một lựa chọn nghề nghiệp, mà còn là lựa chọn đi theo một lĩnh vực giàu tính con người. Du lịch, với anh, không chỉ là dịch vụ - đó là văn hóa, là kết nối, là câu chuyện của vùng đất và số phận con người. Tốt nghiệp đại học, anh không chọn ở lại trong vùng an toàn học thuật, mà bước thẳng vào môi trường doanh nghiệp du lịch với nhiều áp lực, nhiều thử thách.
Từ vị trí hướng dẫn viên, rồi điều hành, trưởng bộ phận, đến quản lý cấp cao trong doanh nghiệp, anh đi qua gần như đầy đủ các nấc thang nghề nghiệp. Những năm tháng ấy không hào nhoáng. Đó là những ngày di chuyển liên tục, những đêm xử lý sự cố tour, những lúc đứng giữa lựa chọn lợi nhuận và đạo đức nghề nghiệp. Nhưng chính môi trường thực tế ấy đã rèn cho anh năng lực quản trị, tư duy hệ thống và khả năng thấu cảm con người - điều sau này trở thành nền tảng quý giá cho con đường giảng dạy và nghiên cứu.
Không dừng lại ở trải nghiệm thực tiễn, Lê Văn Viễn tiếp tục con đường học tập nâng cao. Anh theo học thạc sĩ Quản lý kinh tế, rồi kiên trì theo đuổi bậc tiến sĩ ngành Kinh tế phát triển tại một trong những cơ sở đào tạo hàng đầu cả nước. Con đường nghiên cứu sinh chưa bao giờ là dễ dàng - đặc biệt với những người vừa làm việc, vừa giảng dạy, vừa nghiên cứu. Đó là những năm tháng phải chia thời gian đến từng giờ, đánh đổi cả những khoảng nghỉ ngơi riêng tư để theo đuổi đề tài, số liệu, mô hình, phản biện học thuật.
Luận án tiến sĩ của anh tập trung vào phát triển du lịch biển theo hướng bền vững tại khu vực Bắc Trung Bộ — một chủ đề không chỉ mang tính học thuật mà còn giàu ý nghĩa thực tiễn. Nó phản ánh rõ nét phong cách nghiên cứu của anh: không chạy theo lý thuyết thuần túy, mà luôn gắn nghiên cứu với đời sống, với địa phương, với bài toán phát triển dài hạn. Trở thành tân tiến sĩ không phải là đích đến, mà với anh, đó chỉ là một cột mốc để bắt đầu trách nhiệm lớn hơn.
Trong vai trò giảng viên và hiện là Phó Trưởng bộ môn Du lịch - Khách sạn, TS. Lê Văn Viễn được sinh viên nhớ đến không chỉ bởi kiến thức chuyên môn, mà còn bởi sự gần gũi và tinh thần đồng hành. Anh không đứng trên bục giảng với khoảng cách của người “truyền đạt”, mà thường bước xuống gần người học như một người dẫn đường. Bài giảng của anh thường đan xen giữa lý thuyết và câu chuyện nghề, giữa mô hình và trải nghiệm thực tế, giữa con số và số phận con người phía sau con số đó.
Nhiều sinh viên chia sẻ rằng điều họ nhận được từ thầy không chỉ là kiến thức ngành, mà còn là động lực sống và làm nghề tử tế. Anh dành nhiều thời gian tư vấn hướng nghiệp, kết nối cơ hội thực tập, hỗ trợ sinh viên yếu thế, và đặc biệt quan tâm đến những bạn trẻ thiếu tự tin hoặc hoàn cảnh khó khăn. Với anh, giáo dục không chỉ là đào tạo năng lực - mà còn là nâng đỡ con người.
Không chỉ trong giảng đường, TS. Lê Văn Viễn còn tích cực xây dựng các mô hình kết nối sinh viên với thực tiễn thông qua câu lạc bộ du lịch, hoạt động nghề nghiệp, huấn luyện kỹ năng. Anh tin rằng người học cần được “va chạm an toàn” với thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Sự chủ động ấy giúp sinh viên trưởng thành sớm hơn, hiểu nghề đúng hơn và có trách nhiệm hơn với lựa chọn tương lai.
Trong nghiên cứu khoa học, anh là người bền bỉ và có định hướng rõ ràng. Chuỗi đề tài và công bố của anh tập trung vào du lịch bền vững, quản trị rủi ro, hiệu quả vận hành, phát triển ven biển, kinh tế đêm, và các mô hình phát triển cân bằng. Anh tham gia nhiều đề tài cấp bộ, cấp cơ sở và nhánh đề tài cấp nhà nước - không phải để “đủ hồ sơ”, mà để góp phần trả lời những câu hỏi thực của phát triển.
Đồng nghiệp nhận xét anh là người làm khoa học nghiêm túc nhưng không khô cứng. Trong trao đổi học thuật, anh thẳng thắn nhưng mềm mỏng, tranh luận nhưng không cực đoan. Anh giữ được điều quý giá trong môi trường áp lực cao: sự tôn trọng và tinh thần hợp tác.
Điều khiến nhiều người quý mến TS. Lê Văn Viễn không chỉ nằm ở học vị hay chức danh, mà ở cách anh đối đãi với người xung quanh. Anh sống chan hòa, hay giúp đỡ, ít nói về mình và thường nhận phần khó về phía mình trong công việc chung. Với đồng nghiệp trẻ, anh sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu, góp ý bản thảo, hướng dẫn phương pháp. Với cộng đồng nghề, anh tích cực tham gia hội thảo, diễn đàn, hoạt động chia sẻ tri thức.
Có một nét rất riêng ở anh: sự ưu tư. Đó không phải là nỗi buồn, mà là sự trăn trở của người làm giáo dục và nghiên cứu trước những vấn đề phát triển, trước chất lượng đào tạo, trước tương lai nghề nghiệp của sinh viên. Anh nghĩ nhiều về con đường dài của ngành, về chuẩn mực nghề, về trách nhiệm xã hội của du lịch trong bối cảnh phát triển xanh và bền vững.
Con đường đi từ một người làm nghề đến giảng đường, rồi nhà nghiên cứu và giảng viên trình độ tiến sĩ - nếu nhìn từ bên ngoài có thể thấy đó là một hành trình thành công. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, đó là hành trình của kỷ luật cá nhân, của học tập không ngừng, của lựa chọn không dễ dàng và của một trái tim không quay lưng với cộng đồng.
Trong thời đại mà thành công thường được đo bằng tốc độ và hào quang, câu chuyện của TS. Lê Văn Viễn nhắc ta nhớ về một giá trị khác: sự bền bỉ. Bền bỉ học tập. Bền bỉ làm nghề. Bền bỉ tử tế với con người. Và có lẽ, chính điều đó mới là học vị cao nhất mà một người thầy có thể mang theo trong suốt cuộc đời mình./.
Huy Thủy
