GS.VS Châu Văn Minh làm Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Khóa IX (2026-2031)

Với phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện và quan trọng hơn là tạo không gian để đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ phát huy tối đa năng lực sáng tạo, đóng góp thiết thực vào quá trình phát triển đất nước.

Sáng 28/8, Đại hội tổ chức phiên trọng thể, với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đại diện các ban, bộ, ngành, địa phương cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các tổ chức thành viên. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.

Đại hội diễn ra trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành những động lực trực tiếp của tăng trưởng. Cùng với đó, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra đòi hỏi phải huy động hiệu quả hơn nguồn lực trí tuệ của xã hội, đặc biệt là đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ.

Từ tập hợp trí thức đến phát huy giá trị tri thức

Phát biểu khai mạc Đại hội, TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VIII, nhấn mạnh những yêu cầu mới đặt ra đối với khoa học, công nghệ và đội ngũ trí thức trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ.

Trong nhiệm kỳ 2020-2026, Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ. Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội từng bước đi vào chiều sâu, góp phần cung cấp các luận cứ khoa học, khách quan và thực tiễn cho quá trình hoạch định chủ trương, chính sách.

Cùng với đó, các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, phổ biến kiến thức, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, hợp tác quốc tế và tôn vinh trí thức được triển khai trên nhiều lĩnh vực.

Đến hết tháng 7/2026, hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố, 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Đây là mạng lưới có khả năng kết nối một nguồn lực trí thức rộng lớn, đa ngành, đa lĩnh vực và nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới, quy mô tập hợp không còn là thước đo duy nhất. Yêu cầu quan trọng hơn là làm thế nào để trí tuệ, kinh nghiệm và sáng kiến của các nhà khoa học được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể cho xã hội.

Đây cũng là điểm nhấn trong định hướng nhiệm kỳ IX: đổi mới cách thức tập hợp trí thức, chú trọng trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời nâng cao khả năng kết nối giữa giới khoa học với cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng.

Đổi mới để tri thức đi vào chính sách và thực tiễn

Đại hội IX đã bầu Ban Chấp hành Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX gồm 143 thành viên; Ban Chấp hành bầu Đoàn Chủ tịch gồm 24 thành viên và Ủy ban Kiểm tra gồm 9 thành viên.

GS.VS Châu Văn Minh được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031. Đại hội đồng thời thống nhất tiếp tục tôn vinh GS.VS Đặng Vũ Minh giữ cương vị Chủ tịch danh dự.

Phát biểu nhận nhiệm vụ, GS.VS Châu Văn Minh cho rằng yêu cầu đặt ra trong nhiệm kỳ mới là phải tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức công việc, phương thức tập hợp trí thức, đồng thời lắng nghe và đưa những ý kiến khoa học có giá trị đến đúng cơ quan có trách nhiệm.

Theo định hướng này, Liên hiệp Hội Việt Nam không chỉ đóng vai trò “mái nhà chung” của đội ngũ trí thức mà cần trở thành một cầu nối hiệu quả giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và xã hội. Giá trị của hoạt động hội vì thế được đo bằng khả năng tập hợp được trí tuệ, tâm huyết và niềm tin của các nhà khoa học, cũng như khả năng chuyển hóa những nguồn lực ấy thành đóng góp cụ thể cho phát triển.

Nhiệm kỳ 2026-2031 xác định trọng tâm nâng cao chất lượng tham mưu, tư vấn, phản biện và giám định xã hội; đổi mới phương thức tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phổ biến kiến thức. Cùng với đó là yêu cầu đổi mới quản trị, nâng cao hiệu quả phối hợp trong toàn hệ thống, mở rộng hợp tác quốc tế và kết nối trí thức Việt Nam trên toàn cầu.

Khơi dậy khát vọng cống hiến của đội ngũ trí thức

Một trong những vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với Liên hiệp Hội Việt Nam trong nhiệm kỳ mới là xây dựng môi trường để trí thức không chỉ được tập hợp mà còn được phát huy.

Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ số, công nghệ xanh hay các mô hình kinh tế mới đang mở ra những không gian sáng tạo rộng lớn. Điều đó đòi hỏi các tổ chức khoa học và công nghệ phải năng động hơn trong kết nối nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp và thực tiễn phát triển.

Đặc biệt, việc thu hút trí thức trẻ và trí thức Việt Nam ở nước ngoài được đặt trong mối quan hệ với yêu cầu mở rộng không gian sáng tạo, hình thành mạng lưới tri thức có khả năng kết nối trong nước và quốc tế. Đây không đơn thuần là bài toán bổ sung nhân lực mà còn là cách thức mở rộng nguồn ý tưởng, kinh nghiệm và năng lực nghiên cứu cho đất nước.

Từ Đại hội IX, yêu cầu đối với Liên hiệp Hội Việt Nam vì thế được đặt ở một tầm cao mới: từ tập hợp đến phát huy, từ đóng góp ý tưởng đến tham gia giải quyết những vấn đề thực tiễn, từ kết nối trong nước đến kết nối nguồn lực trí thức toàn cầu.

Với phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, nhiệm kỳ 2026-2031 được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh hơn về tư duy, phương thức tổ chức và hiệu quả hoạt động; qua đó khơi thông nguồn lực trí tuệ, phát huy khát vọng cống hiến của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, góp phần đưa tri thức trở thành một động lực quan trọng của quá trình phát triển đất nước trong giai đoạn mới.