Hơn 450.000 lượt khách và khoảng 2.211 tỷ đồng doanh thu chỉ trong 5 ngày nghỉ Quốc khánh 2/9/2026 là một dấu mốc đáng chú ý của du lịch Lào Cai. Nhưng phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng ấy là một chuyển động lớn hơn: Lào Cai đang từng bước định hình một hệ sinh thái điểm đến dựa trên cảnh quan, văn hóa bản địa, du lịch cộng đồng, thể thao, lễ hội và lợi thế cửa khẩu quốc tế. Thách thức đặt ra lúc này không còn đơn thuần là thu hút khách, mà là nâng cao chất lượng tăng trưởng, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và xây dựng năng lực quản trị điểm đến theo hướng xanh, thông minh và bền vững.
Một mùa lễ hội cho thấy sức bật của điểm đến
Có những con số không chỉ phản ánh kết quả của một kỳ nghỉ lễ mà còn cho thấy một xu hướng phát triển đang hình thành. Với Lào Cai, 450.155 lượt khách trong 5 ngày nghỉ Quốc khánh 2/9/2026 chính là một con số như vậy.
Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai, trong thời gian từ ngày 29/8 đến hết ngày 2/9/2026, toàn tỉnh ước đón 450.155 lượt khách, gấp khoảng 2 lần so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt khoảng 34.068 lượt. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 2.211 tỷ đồng, gồm khoảng 224,8 tỷ đồng từ khách quốc tế và gần 1.986,3 tỷ đồng từ khách nội địa.
Nếu nhìn rộng hơn, kết quả của kỳ nghỉ lễ nằm trong đà tăng trưởng chung của ngành du lịch địa phương. Lũy kế đến hết ngày 2/9/2026, Lào Cai đạt khoảng 9,4688 triệu lượt khách, tương đương 83,4% kế hoạch năm; tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 38.452 tỷ đồng, bằng 75,25% kế hoạch 51.100 tỷ đồng.
Như vậy, chỉ còn một khoảng cách tương đối ngắn để Lào Cai hoàn thành mục tiêu lượng khách cả năm. Đây là cơ sở để nhìn nhận du lịch không còn chỉ là một ngành dịch vụ bổ trợ, mà ngày càng trở thành một động lực quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương.
Điều đáng chú ý là sự tăng trưởng không chỉ tập trung ở một điểm đến duy nhất.
Sa Pa tiếp tục giữ vị trí đầu tàu với khoảng 150.500 lượt khách trong dịp lễ, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025. Công suất phòng tại Sa Pa đạt khoảng 95%; riêng nhóm cơ sở lưu trú từ 3 sao trở lên đạt khoảng 95%, phân khúc trung cấp khoảng 82% và homestay khoảng 85%. Bắc Hà đón khoảng 25.000 lượt khách; Mù Cang Chải và Tú Lệ gần 27.000 lượt; Khu du lịch cáp treo Fansipan Sa Pa đón hơn 30.708 lượt; Cát Cát khoảng 25.000 lượt; các điểm du lịch cộng đồng trên 12.000 lượt. Đặc biệt, khu vực Bảo Hà đón khoảng 85.000 lượt khách.
Bức tranh đó cho thấy một sự chuyển dịch quan trọng: Lào Cai đang dần hình thành mạng lưới điểm đến thay vì chỉ dựa vào một “thương hiệu ngôi sao”.
Đây chính là điều kiện cần thiết để địa phương bước vào giai đoạn phát triển mới. Bởi nếu Sa Pa là “cửa ngõ” đưa du khách đến với Lào Cai, thì Bắc Hà, Bảo Hà, Mù Cang Chải, Y Tý, Văn Bàn và các điểm du lịch cộng đồng phải trở thành những “mắt xích” giữ chân du khách ở lại lâu hơn.
Khi bản sắc trở thành tài sản của điểm đến
Một trong những lợi thế khó sao chép nhất của Lào Cai là tài nguyên văn hóa. Thiên nhiên có thể tạo ra một bức ảnh đẹp, nhưng văn hóa mới tạo nên câu chuyện khiến du khách muốn quay trở lại.
Trong kỳ nghỉ Quốc khánh, các địa phương của Lào Cai đã tổ chức hàng loạt hoạt động lễ hội, văn hóa, thể thao, trải nghiệm và quảng bá bản sắc địa phương. Riêng nhóm hoạt động văn hóa – văn nghệ có 17 hoạt động; hoạt động thể thao có 19 chương trình; 9 lễ hội với 16 hoạt động thu hút dự kiến khoảng 105.500 lượt người tham dự.
Đáng chú ý là cách các địa phương gắn văn hóa truyền thống với sản phẩm du lịch. Lễ hội Mùa vàng Mù Cang Chải năm 2026 không chỉ có chương trình nghệ thuật mà còn có trình diễn Khèn Mông, giã bánh dày, trình diễn trang phục dân tộc, vẽ hoa văn trên vải bằng sáp ong, các môn thể thao dân tộc, trò chơi dân gian, chợ phiên và triển lãm ảnh nghệ thuật. Tuần Văn hóa, Du lịch Lễ hội Đền Bảo Hà cũng được tổ chức với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thể thao.
Đây là hướng đi cần được tiếp tục, nhưng ở một tầm nhìn cao hơn. Điều quan trọng không phải là tổ chức càng nhiều lễ hội càng tốt, mà là tạo ra những lễ hội có bản sắc, có thương hiệu và có khả năng trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng.
Một điệu Khèn Mông, một phiên chợ vùng cao, một món ăn truyền thống hay một nghi lễ cộng đồng chỉ thực sự trở thành tài sản kinh tế khi được đặt trong một chuỗi trải nghiệm được tổ chức chuyên nghiệp.
Du khách không chỉ muốn “xem” văn hóa. Họ muốn được sống trong không gian văn hóa, được nghe câu chuyện về con người, được trải nghiệm nghề truyền thống, thưởng thức ẩm thực, đi bộ qua bản làng, lưu trú tại homestay và trực tiếp tham gia các hoạt động cộng đồng.
Đây chính là điểm giao giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế du lịch. Nếu làm tốt, du lịch không làm nghèo đi bản sắc mà ngược lại có thể tạo thêm nguồn lực để cộng đồng bảo tồn văn hóa của chính mình.
Nhưng nếu khai thác thiếu kiểm soát, văn hóa rất dễ bị sân khấu hóa, thương mại hóa và mất dần sức hấp dẫn nguyên bản.
Bởi vậy, phát triển du lịch Lào Cai trong giai đoạn mới cần đặt cộng đồng vào vị trí trung tâm của chuỗi giá trị.
Từ Sa Pa đến một mạng lưới điểm đến liên kết
Sự thành công của Sa Pa vừa là lợi thế vừa là phép thử đối với năng lực quản trị điểm đến của Lào Cai.
Công suất phòng cao cho thấy nhu cầu thị trường rất lớn. Nhưng cùng với đó là áp lực lên giao thông, môi trường, cảnh quan, hạ tầng đô thị và chất lượng dịch vụ.
Trong kỳ nghỉ Quốc khánh, báo cáo của ngành du lịch ghi nhận tình trạng ùn tắc giao thông cục bộ tại khu vực trung tâm phường Sa Pa.
Đây là vấn đề cần được nhìn nhận ở cấp độ chiến lược. Khi một điểm đến bắt đầu quá tải, câu trả lời không nhất thiết là tiếp tục mở rộng sức chứa tại chính điểm đó. Câu trả lời có thể là phân bổ lại dòng khách.
Nếu một du khách đến Sa Pa nhưng được giới thiệu và kết nối thuận tiện với Bắc Hà, Y Tý, Bảo Hà, Mù Cang Chải hay các điểm du lịch cộng đồng, áp lực tập trung sẽ giảm xuống, trong khi tổng giá trị của chuyến đi có thể tăng lên.
Từ đây có thể hình thành tư duy “Lào Cai – một hành trình, nhiều trải nghiệm”. Du khách đến Sa Pa để khám phá thiên nhiên và nghỉ dưỡng; đến Bắc Hà để trải nghiệm văn hóa chợ phiên; đến Mù Cang Chải để chiêm ngưỡng ruộng bậc thang và tham gia các hoạt động thể thao; đến Bảo Hà kết hợp du lịch văn hóa – tâm linh; đến các bản làng để trải nghiệm đời sống cộng đồng.
Khi các điểm đến được liên kết bằng sản phẩm, giao thông và dữ liệu du lịch, Lào Cai sẽ có khả năng chuyển từ mô hình “điểm đến đơn lẻ” sang hệ sinh thái điểm đến.
Đó cũng là hướng phù hợp với định hướng đưa Lào Cai trở thành trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước, hướng tới tầm quốc tế. Định hướng phát triển giai đoạn 2026–2030 của tỉnh đặt mục tiêu xây dựng hệ thống sản phẩm đa dạng, khác biệt, trong đó có du lịch qua biên giới, nghỉ dưỡng sức khỏe và các sản phẩm đặc thù.
NHỮNG CON SỐ ĐÁNG CHÚ Ý
450.155 lượt khách: Lào Cai đón trong 5 ngày nghỉ Quốc khánh 2/9/2026.
34.068 lượt: khách quốc tế.
2.211 tỷ đồng: tổng thu từ khách du lịch trong kỳ nghỉ lễ.
9,4688 triệu lượt: tổng khách lũy kế đến hết 2/9/2026.
38.452 tỷ đồng: tổng thu du lịch lũy kế.
150.500 lượt: khách đến Sa Pa trong kỳ nghỉ lễ.
95%: công suất phòng nhóm cơ sở lưu trú từ 3 sao trở lên tại Sa Pa.
20.000 người: quy mô dự kiến của Giải Marathon vượt núi Việt Nam 2026 tại Sa Pa.
Du lịch thể thao - “động cơ” kéo dài mùa du lịch
Một hướng đi có thể tạo ra khác biệt lớn cho Lào Cai là phát triển du lịch thể thao. Trong kỳ nghỉ Quốc khánh, tỉnh tổ chức 19 hoạt động thể thao với trên 3.887 vận động viên và người tham gia thi đấu, thu hút khoảng 138.770 lượt người tham dự.
Đáng chú ý, Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam – VTV Cup lần thứ I năm 2026 tại phường Nghĩa Lộ có sự tham gia của 12 đội bóng và trên 100.000 lượt khán giả trên tổng số các trận đấu. Trong thời gian tới, Giải Marathon vượt núi Việt Nam tại Sa Pa dự kiến thu hút khoảng 20.000 người tham gia; MU CANG CHAI ULTRA TRAIL dự kiến khoảng 5.000 người.
Những sự kiện này mở ra một thị trường đặc biệt. Một vận động viên đến Lào Cai tham dự marathon không chỉ tiêu dùng dịch vụ trong ngày thi đấu. Họ cần nơi lưu trú, ăn uống, vận chuyển, phục hồi sức khỏe và có thể đi cùng người thân. Sau giải đấu, họ có thể tiếp tục tham quan, trải nghiệm văn hóa hoặc nghỉ dưỡng.
Nói cách khác, một sự kiện thể thao có thể tạo ra cả một chuỗi giá trị du lịch. Nếu được quy hoạch thành lịch sự kiện quanh năm, du lịch thể thao sẽ góp phần giải bài toán mùa vụ.
Mùa vàng có thể tạo dòng khách vào mùa thu; các giải marathon tạo thêm dòng khách vào những thời điểm phù hợp; lễ hội văn hóa mở rộng mùa trải nghiệm; du lịch nghỉ dưỡng sức khỏe có thể hướng đến nhóm khách quanh năm. Đó chính là cách một địa phương chuyển từ “du lịch theo mùa” sang “du lịch bốn mùa”.
Cửa khẩu quốc tế: lợi thế chưa chỉ nằm ở lượng khách
Một trong những tài sản đặc biệt của Lào Cai là vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế. Trong dịp lễ, hoạt động xuất nhập cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai diễn ra sôi động. Báo cáo ghi nhận 8.509 người nhập cảnh bằng hộ chiếu và 8.628 người xuất cảnh bằng hộ chiếu; lượng xuất nhập cảnh bằng giấy thông hành của công dân Việt Nam cũng ở mức hàng chục nghìn lượt.
Đây là lợi thế lớn để Lào Cai phát triển thị trường khách quốc tế, nhất là các dòng khách có khả năng tiếp cận thuận lợi từ khu vực biên giới.
Song, lợi thế cửa khẩu sẽ chỉ thực sự chuyển hóa thành lợi thế du lịch nếu Lào Cai tạo được lý do đủ mạnh để du khách ở lại. Một cửa khẩu đông người không đồng nghĩa với một điểm đến có doanh thu cao.
Điều quyết định là từ dòng người qua cửa khẩu có thể hình thành bao nhiêu lượt khách lưu trú, bao nhiêu ngày lưu trú và bao nhiêu mức chi tiêu cho dịch vụ địa phương.
Do đó, du lịch qua biên giới cần được gắn với các sản phẩm đặc sắc của Lào Cai, với những hành trình có khả năng kéo dài thời gian ở lại thay vì chỉ coi địa phương là điểm trung chuyển.
Quản trị điểm đến: thước đo của giai đoạn tăng trưởng mới
Một điểm đến có thể nổi tiếng nhờ cảnh quan, nhưng chỉ có thể phát triển bền vững nhờ năng lực quản trị.
Trong dịp Quốc khánh, Lào Cai đã chủ động ban hành các văn bản hướng dẫn chuẩn bị điều kiện phục vụ khách, bảo đảm an toàn du lịch và an toàn hoạt động đường thủy nội địa; các địa phương, Hiệp hội Du lịch và doanh nghiệp cùng triển khai các phương án phục vụ.
Kết quả cho thấy nhiều yếu tố quan trọng được bảo đảm: không ghi nhận trường hợp ngộ độc thực phẩm, tăng giá, ép giá; môi trường tại các điểm tham quan được chú trọng; an ninh trật tự được duy trì; đường dây nóng 24/24 không ghi nhận phản ánh của du khách và người dân.
Những yếu tố ấy có thể không tạo ra một bức ảnh “viral”, nhưng lại quyết định việc một du khách có muốn quay trở lại hay không.
Trong giai đoạn tới, quản trị điểm đến cần tiến thêm một bước: từ phản ứng với lượng khách sang dự báo và điều tiết dòng khách bằng dữ liệu.
Dữ liệu về lượng khách theo ngày, công suất phòng, giao thông, thời gian lưu trú, mức chi tiêu, mức độ hài lòng, mật độ tại từng điểm đến… cần được liên thông để cơ quan quản lý và doanh nghiệp có thể cùng nhìn thấy “bức tranh” du lịch theo thời gian thực.
Khi đó, chuyển đổi số không còn chỉ là bản đồ du lịch hay quảng bá trên mạng xã hội, mà trở thành hạ tầng quản trị của ngành du lịch.
Từ “đông khách” đến “giá trị cao”
Mục tiêu cuối cùng của du lịch Lào Cai không nên dừng ở việc đạt và vượt chỉ tiêu lượng khách. Một điểm đến có 10 triệu khách nhưng phần lớn chỉ ghé qua trong ngày sẽ tạo ra giá trị khác với một điểm đến có số khách tương đương nhưng thời gian lưu trú dài, mức chi tiêu cao và nguồn thu được phân bổ sâu xuống cộng đồng.
Vì vậy, giai đoạn mới cần đặt trọng tâm vào chất lượng tăng trưởng. Có thể hình dung ba chuyển dịch quan trọng: Một là, từ khách tham quan sang khách trải nghiệm. Trải nghiệm càng sâu, khả năng lưu trú càng dài và mức chi tiêu càng cao; Hai là, từ tài nguyên sang sản phẩm. Núi rừng, ruộng bậc thang, văn hóa dân tộc là tài nguyên. Sản phẩm chỉ hình thành khi những tài nguyên đó được tổ chức thành hành trình, dịch vụ và trải nghiệm có tiêu chuẩn; Ba là, từ điểm đến sang hệ sinh thái. Không để Sa Pa phát triển tách biệt, cũng không để các điểm đến khác cạnh tranh bằng cách sao chép sản phẩm. Mỗi địa phương cần một vai trò riêng trong tổng thể thương hiệu Lào Cai.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng mà Lào Cai đang đặt ra cho giai đoạn 2026–2030: đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng trung tâm du lịch bốn mùa và từng bước hướng tới tầm quốc tế.
Kiến tạo một Lào Cai đáng đến và đáng trở lại
Kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9/2026 đã cho thấy sức hút mạnh mẽ của du lịch Lào Cai. Nhưng giá trị lớn nhất của mùa lễ hội không nằm ở việc tỉnh đón bao nhiêu lượt khách trong 5 ngày, mà ở khả năng biến sức hút ấy thành động lực phát triển lâu dài.
450.155 lượt khách là một thành tích đáng ghi nhận. 2.211 tỷ đồng doanh thu là một kết quả tích cực. Nhưng phía trước Lào Cai là một mục tiêu lớn hơn: tạo dựng một thương hiệu điểm đến đủ mạnh để du khách không chỉ muốn đến một lần, mà muốn trở lại vào những mùa khác nhau; không chỉ đến Sa Pa, mà khám phá cả một không gian văn hóa – thiên nhiên – thể thao – cộng đồng rộng lớn.
Lào Cai có những điều kiện mà nhiều điểm đến khác khó có thể cùng sở hữu: cảnh quan vùng núi đặc sắc, bản sắc văn hóa đa dạng, hệ thống điểm đến phong phú, các sự kiện thể thao có khả năng tạo dòng khách và lợi thế cửa khẩu quốc tế.
Nếu những lợi thế đó được kết nối bằng hạ tầng đồng bộ, dữ liệu thông minh, sản phẩm khác biệt, dịch vụ chuyên nghiệp và cơ chế để cộng đồng thực sự tham gia vào chuỗi giá trị, Lào Cai hoàn toàn có thể đi xa hơn mô hình một điểm du lịch nổi tiếng.
Đích đến của Lào Cai không chỉ là trở thành nơi nhiều người muốn đến. Cao hơn, đó phải là nơi du khách muốn ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn, trải nghiệm sâu hơn và trở về với một ký ức đủ đẹp để họ tiếp tục kể câu chuyện về vùng đất này.
Đó chính là nền tảng để từ một “điểm đến hấp dẫn”, Lào Cai tiến tới trở thành một trung tâm du lịch bốn mùa có thương hiệu, có bản sắc và có sức cạnh tranh quốc tế.
______________________________________
Tài liệu tham khảo:
1. Báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai về kết quả hoạt động du lịch dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026;
2. Các thông tin định hướng phát triển du lịch Lào Cai giai đoạn 2026–2030 được công bố trên Cổng thông tin đối ngoại tỉnh.
