“Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng là bảo vệ Ðảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo của Ðảng; bảo vệ nhân dân, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước”. Đây thực sự là cuộc đấu tranh giai cấp trên mặt trận tư tưởng - lý luận chính trị giữa ta và các thế lực thù địch, phản động. Những năm qua, mặc dù chúng ta đã có nhiều cố gắng trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập; bởi vậy, cần có những giải pháp đấu tranh hiệu quả hơn.
Thời gian gần đây, tình hình thế giới và khu vực có nhiều thay đổi nhanh chóng khó lường; mâu thuẫn đan xen với sự phát triển không ngừng đa dạng, đa văn hóa, đa lợi ích. Chính sự phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, nhất là công nghệ số, Internet và trên môi trường mạng xã hội làm cho thế giới xích lại gần nhau hơn; quan hệ dường như không bị ngăn cách, cản trở bởi hàng rào ý thức hệ, dân tộc, tôn giáo, tự do tín ngưỡng, văn hóa, biên giới địa lý và khoảng cách không gian, thời gian…Từ đó xuất hiện những chiến dịch xâm phạm về văn hóa - tư tưởng, đặc biệt là tư tưởng đòi xóa bỏ chủ nghã Mác – Lênin, tư tưởng Hồ chí Minh và Cương lĩnh, đường lối lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Một số hạn chế trong công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái của các thù địch, phản động; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số hạn chế trong công tác đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ tư tưởng của Đảng, bảo vệ Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội; Nghị quyết số 35-NQ/TW đã đánh giá: “Việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch cũng còn những hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”… Đó là, còn thiếu đa dạng hóa các hình thức thông tin; chất lượng thông tin chưa hoàn toàn đáp ứng nhu cầu của nhân dân; tính tích cực, chủ động trong đấu tranh phản bác các thông tin, quan điểm, luận điệu sai trái, thù địch còn hạn chế. Việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức quán triệt và thực hiện một số nghị quyết còn chậm, chưa quyết liệt, chưa hiệu quả. Đánh giá về tổ chức thực hiện Đảng ta chỉ rõ:“Điểm yếu lớn nhất của chúng ta là nhiều chủ trương đúng nhưng tổ chức thực hiện chưa đạt yêu cầu”. Định hướng, quản lý thông tin còn chưa theo kịp đòi hỏi của tình hình mới. “Công tác tư tưởng có nơi, có lúc chưa thực sự được cấp ủy coi trọng, chưa kịp thời, tính thuyết phục chưa cao. “Công tác kiểm tra, giám sát, tuyên giáo, dân vận, cải cách hành chính, đổi mới phong cách, lề lối làm việc, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số…. còn một số hanh chế. Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận có mặt chưa theo kịp thực tiễ; chưa giải đáp thỏa đáng một số vấn đề mới do thực tiễn đặt ra”. Công tác phối, kết hợp giữa các ban, bộ, ngành, địa phương, đơn vị trong định hướng, quản lý, cung cấp thông tin cho các cơ quan báo chí đấu tranh có thời điểm còn chập, thiếu chặt chẽ, cụ thể. Chưa phát huy được hết vai trò giám sát, phản biện của các cơ quan báo chí trong đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí và các tệ nạn xã hội. chưa ngăn chăn triệt để sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, vẫn còn những biều “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Các cơ quan chức năng có lúc còn thiếu chủ động trong việc định hướng, cung cấp thông tin; thông tin tích cực, chính thống có lúc, có nơi chưa chiếm được thế thượng phong so với các thông tin sai trái, bịa đặt, vu cáo, phản động trên mạng xã hội, internet. Việc khai thác, phát triển những tiện ích, lợi thế của thông tin điện tử, mạng xã hội còn hạn chế…
Đảng ta khẳng định: “nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu. Đó là do nhận thức, năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành của một số cấp ủy, chính quyền và lãnh đạo một số cơ quan, tổ chức, người đứng đầu còn hạnh chế; nhiều yếu kém, bất cập tồn đọng, tích tụ từ trước chưa được xử lý triệt để, gây hệ lụy kéo dài”; chưa đáp ứng yêu cầu đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiệm không gian mạng mở. Thông tin đối ngoại, nhất là tuyên truyền, quảng bá nhằm nâng cao uy tín, vị thế và hình ảnh của Việt Nam ổn định và phát triển ở khu vực và trên trường quốc tế có lúc, có nơi còn hạn chế, nên ở nhiều khu vực, nhân dân thế giới chưa hiểu rõ về tình hình Việt Nam, bị tác động tiêu cực bởi những thông tin, luận điệu sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch, cơ hội. Tình trạng báo chí đưa tin sai sự thật vẫn còn xảy ra, ảnh hưởng rất lớn đến quá trình lãnh đạo, chỉ đạo điều hành của các cơ quan chuyên trách.
Nội dung thông tin, tuyên truyền đấu tranh phản bác các quan điểm, luận điệu sai trái còn có mặt hạn chế. Sức thuyết phục chưa cao, lý luận chưa sắc sảo, chưa sát với thực tiễn, cách tiếp cận và hình thức thể hiện còn chậm đổi mới. Số lượng và chất lượng các bài đấu tranh phản bác, vạch trần âm mưu, thủ đoạn với từng quan điểm sai trái chưa nhiều, chất lượng, khả năng tạo hiệu ứng đồng thuận trong xã hội chưa cao.
Việc xử lý vi phạm, những thông tin xấu, độc... nhìn chung vẫn còn nhẹ, thiếu tính răn đe. Công tác viết bài phản bác các quan điểm, luận điệu xuyên tạc, phủ nhận, nói xấu Đảng, Nhà nước chưa được vạch trần, phản bác, nhiều bài viết chưa sát, chưa sâu sắc, chất lượng chưa cao. Phương tiện kỹ thuật phục vụ cho công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch chưa được đầu tư đúng mức, còn thiếu và lạc hậu. Cán bộ tham mưu thực hiện công tác này phần lớn là kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu trên lĩnh vực an ninh mạng, công nghệ thông tin. Hoạt động của nhóm chuyên gia, đội ngũ cộng tác viên chưa thường xuyên, thiếu đồng bộ, kỹ năng viết tin, bài đấu tranh còn hạn chế.
Nguyên nhân chính
Một số cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền chưa quan tâm đúng mức việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị tư tưởng của một số cấp ủy, tổ chức đảng còn hạn chế. Lực lượng tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch còn hạn chế về năng lực, kỹ năng nghiệp vụ.
Công tác đấu tranh phản bác, ngăn chặn các thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch có lúc có nôi còn bị động, thiếu sắc bén, tính chiến đấu chưa cao; công tác nắm bắt dư luận trước những sự kiện, tình huống bất ngờ còn chưa kịp thời. “Công tác tổ chức thực hiện các nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luạt của Nhà nước có nhiều đổi mới, cách làm hay, song vẫn chưa bắt kịp với yêu cầu phát triển đột phá của đất nước. Vai trò lãnh đạo của một số cấp ủy đảng còn hạn chế. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng có lúc, có nơi chưa sát thực tiễn, thiếu chiều sâu”; thiếu đồng bộ, chưa huy động được đông đảo các lực lượng tham gia. Việc quản lý, giáo dục cán bộ, đảng viên, xử lý những trường hợp vi phạm còn hạn chế. Hoạt động quản lý đối với các trang mạng xã hội hiệu quả chưa cao. Cùng với đó, cấp ủy, chính quyền các cấp chưa có các giải pháp đa dạng hóa các hình thức, phương pháp đấu tranh, kết hợp tuyên truyền, giáo dục với các biện pháp tổ chức, cán bộ, kiểm tra, giám sát; chưa gắn kết chặt chẽ.
Mấy kiến nghị và giải pháp chủ yếu
Đảng ta xác định, phải kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, xuyên tạc, phủ nhận Cương lĩnh, đường lối lãnh đạo của Đảng, đây là công việc cấp bách và phải được tiến hành thường xuyên liên tục trong từng cấp ủy, tổ chức đảng, ở mỗi cán bộ, đảng viên. Để tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh, cần thực hiện tốt mấy kiến nghị và giải pháp chủ yếu sau:
Một là, giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ðảng, của chính quyền từ Trung ương đến cơ sở. Huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Cấp ủy, chính quyền các cấp và đội ngũ cán bộ chủ chốt phải nắm vững chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Ðảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; nhận diện rõ các quan điểm sai trái, thù địch để có chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo sát với tình hình thực tế. Phát huy vai trò nòng cốt của cấp ủy, chính quyền, sự phối hợp của các đơn vị, địa phương. Xác định rõ, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng, phản bác quan điểm sai trái thù địch không chỉ có bộ phận chuyên trách, mà còn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và của toàn thể nhân dân. Ban Chỉ đạo 35 cần xây dựng và ban hành “Chiến lược quốc gia về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch”.
Hai là, thực hiện nghiêm chế độ tự phê bình, phê bình; phát huy vai trò nêu gương, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì, chủ chốt. Đề cao tự phê bình và phê bình là biện pháp tốt nhất để phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm, củng cố đoàn kết, thống nhất trong Đảng; phương thuốc hữu hiệu nhất để chữa trị các căn bệnh do suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống gây ra. Do vậy, trong sinh hoạt, cấp ủy, tổ chức đảng, các cấp cần phát huy dân chủ, nâng cao tính chiến đấu, tinh thần thẳng thắn, dũng cảm trong tự phê bình và phê bình, nhất là đối với những hành vi trái với chuẩn mực đạo đức cách mạng và lối sống xã hội chủ nghĩa. Cần khắc phục tình trạng nể nang, né tránh, ngại va chạm và bảo vệ người trung thực, dám đấu tranh; cấp trên gợi ý kiểm điểm và trực tiếp dự, chỉ đạo ở những nơi có vấn đề phức tạp, nơi có biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Đồng thời, hoàn thiện quy chế đánh giá cán bộ một cách khoa học, phù hợp; quy định lấy phiếu tín nhiệm ở các cấp, các ngành định kỳ hoặc đột xuất.
Ba là, quán triệt và thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy, tổ chức đảng về nhiệm vụ đấu tranh phản bác các quan điểm sai, trái của các thế lực thù địch, cơ hội; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Theo đó, tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; xây dựng các chương trình, kế hoạch, giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, Nhân dân và chế độ. Thực hiện nghiêm các nguyên tắc, quy định; thực hành dân chủ gắn liền với tăng cường kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phản bác các quan điểm, luận điệu sái trái của các thế lực thù địch cơ hội. Có biện pháp thiết thực củng cố và phát triển mối quan hệ giữa Đảng, Quốc hội, Nhà nước với các thành tố trong hệ thống chính trị và Nhân dân. Theo đó, tiếp tục xây dựng các chương trình, kế hoạch, giải pháp công tác cụ thể; đưa công tác phòng, chống “diễn biến hòa bình”, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội đi vào nền nếp đạt hiệu quả cao.
Bốn là, các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu, các cơ quan chức năng, nhất là vai trò, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Tập trung lãnh đạo kiện toàn, xây dựng, phát triển lực lượng đấu tranh theo hướng chủ động đấu tranh, phản bác những quan điểm, luận điệu sai trái, xuyên tạc, phủ nhận; kịp thời ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động phá hoại. Tập trung nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ, tính chiến đấu của toàn Đảng, của cả hệ thống chính trị, của mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp; không dao động trong bất cứ mọi tình huống.
Theo đó, cấp ủy, chính quyền các cấp cần tích cực thông tin và tăng cường đối thoại với Nhân dân; chủ động, linh hoạt tham gia các vấn đề cụ thể của xã hội. Thường xuyên duy trì, thực hiện có hiệu quả việc phối hợp với các cơ quan chức năng, tạo thế trận rộng khắp, chặt chẽ trong đấu tranh phản bác quan điểm, luận điệu sai trái thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Coi trọng sử dụng tổng hợp các phương tiện, biện pháp; thường xuyên rà soát, kiểm tra, lên danh sách các trang web, blog, diễn đàn có nội dung phức tạp, các đối tượng viết bài trên những trang mạng này (có thể là tên thật hoặc nickname, bút danh); khai thác thông tin trên các trang web, blog để xác định được đối tượng sở hữu, quản lý bài viết và đề xuất biện pháp kịp thời xử lý.
Năm là, quản lý chặt chẽ các hoạt động chống phá của địch, chủ động sử dụng các biện pháp kỹ thuật, ngăn chặn việc truy cập vào các trang mạng “độc hại”. Đây vừa là kiến nghị vừa là giải pháp chủ yếu chủ động phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ, tính toán sử dụng các giải pháp về công nghệ thông tin để ngăn chặn một cách triệt để các tin tức xấu độc trên các trang mạng. Đặc biệt, phải chủ động sử dụng các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ để xâm nhập, chiếm quyền quản trị, điều hành các trang web, blog, diễn đàn mạng xã hội, sau đó xóa dữ liệu, vô hiệu hóa hoặc ngăn chặn việc truy cập vào các trang mạng có nội dung “độc hại” trong một thời gian nhất định. Kiên quyết xử lý kịp thời, nghiêm minh các tổ chức đảng, đảng viên vi phạm Cương lĩnh chính trị, Ðiều lệ Ðảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Ðảng../.
Thượng tá, Ths NGUYỄN ĐÌNH THẮNG
Phòng Thông tin tư liệu Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam
