Thương mại điện tử bước vào giai đoạn phát triển mới
Ngày 14/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) tổ chức họp báo công bố chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Thương mại điện tử quốc gia 12/12 và Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam – Online Friday 2026, với chủ đề xuyên suốt “Thương mại điện tử không khoảng cách”.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, từng bước trở thành một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế số. Theo thông tin được Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số công bố, quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến Việt Nam năm 2026 ước đạt từ 37,2 – 37,8 tỷ USD, tăng khoảng 20 – 22% so với năm 2025.
Những con số này cho thấy thương mại điện tử không còn đơn thuần là một kênh phân phối bổ trợ cho hoạt động bán lẻ truyền thống, mà đang trở thành phương thức kinh doanh có sức lan tỏa rộng, tác động trực tiếp đến sản xuất, lưu thông hàng hóa, dịch vụ và hành vi tiêu dùng. Thông qua các nền tảng số, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của thị trường cũng đặt ra những vấn đề cần giải quyết. Khoảng cách về hạ tầng số, trình độ ứng dụng công nghệ và khả năng tiếp cận các nền tảng thương mại điện tử giữa đô thị với nông thôn, miền núi vẫn còn đáng kể. Trong khi các doanh nghiệp lớn có điều kiện đầu tư công nghệ, xây dựng hệ thống bán hàng chuyên nghiệp, nhiều doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ kinh doanh vẫn gặp khó khăn về nhân lực, kỹ năng vận hành và nguồn lực tài chính.
Bên cạnh đó, sự khác biệt về kỹ năng số giữa các thế hệ người tiêu dùng, những hạn chế trong nhận diện hàng hóa có nguồn gốc không rõ ràng, cũng như yêu cầu tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh trực tuyến đang trở thành những vấn đề ngày càng đáng quan tâm.
Từ thực tiễn đó, Online Friday 2026 lựa chọn thông điệp “Thương mại điện tử không khoảng cách”, hướng tới giải quyết đồng bộ những rào cản đang hạn chế khả năng tham gia và thụ hưởng lợi ích từ thị trường số.
Năm trụ cột kiến tạo thị trường số bao trùm
Điểm đáng chú ý của Online Friday 2026 là định hướng phát triển được xây dựng trên năm trụ cột, bao gồm: Không khoảng cách vùng miền; không khoảng cách quy mô; không khoảng cách thế hệ; không khoảng cách kỹ năng và không khoảng cách pháp lý.
Trước hết, không khoảng cách vùng miền hướng tới đưa thương mại điện tử trở thành công cụ kết nối hiệu quả giữa sản xuất địa phương với thị trường trong nước và quốc tế. Các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, hàng hóa nông nghiệp và ngành hàng chủ lực của từng địa phương sẽ có thêm cơ hội quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ thông qua các nền tảng trực tuyến. Đây cũng là hướng đi có ý nghĩa đối với khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, nơi nhiều sản phẩm có chất lượng và giá trị văn hóa nhưng còn hạn chế về kênh phân phối.
Trụ cột không khoảng cách quy mô tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh tiếp cận các công cụ, nền tảng và dịch vụ số. Việc tạo điều kiện để những chủ thể kinh doanh quy mô nhỏ tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái thương mại điện tử sẽ góp phần mở rộng cơ hội cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới phương thức kinh doanh và khai thác hiệu quả tiềm năng của kinh tế số.
Đối với người tiêu dùng, không khoảng cách thế hệ hướng tới xây dựng môi trường mua sắm trực tuyến thân thiện, dễ tiếp cận và an toàn hơn. Các nhóm khách hàng, kể cả người cao tuổi hoặc những người chưa có nhiều kinh nghiệm mua sắm trực tuyến, cần được hỗ trợ để có thể tiếp cận dịch vụ, lựa chọn sản phẩm và thực hiện giao dịch một cách thuận tiện.
Trong khi đó, không khoảng cách kỹ năng đặt trọng tâm vào phổ cập năng lực số, đào tạo kỹ năng vận hành gian hàng, livestream bán hàng, quảng cáo trực tuyến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động kinh doanh. Đây là yêu cầu quan trọng bởi công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi người sử dụng có đủ kiến thức và khả năng khai thác hiệu quả.
Cuối cùng, không khoảng cách pháp lý nhấn mạnh yêu cầu nâng cao nhận thức, trách nhiệm và ý thức tuân thủ pháp luật của các chủ thể tham gia thị trường. Minh bạch thông tin hàng hóa, thực hiện nghĩa vụ thuế, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và kiểm soát các hành vi vi phạm là những yếu tố nền tảng để củng cố niềm tin đối với thương mại điện tử.
Năm trụ cột này cho thấy định hướng của chương trình không chỉ dừng lại ở việc gia tăng số lượng giao dịch trực tuyến, mà còn hướng tới chất lượng tăng trưởng, tính bình đẳng trong tiếp cận cơ hội và sự lành mạnh của môi trường kinh doanh số.
Ngày Thương mại điện tử quốc gia - dấu mốc kết nối thị trường
Theo Ban tổ chức, chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Thương mại điện tử quốc gia và Online Friday 2026 được triển khai trên phạm vi cả nước, với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.
Các hoạt động chính diễn ra từ ngày 10 - 16/12/2026. Trong đó, sự kiện trải nghiệm và không gian số được tổ chức trong hai ngày 10 - 11/12 tại Bảo tàng Hà Nội; ngày 12/12 là tâm điểm với các chương trình hưởng ứng Ngày Thương mại điện tử quốc gia và cao điểm kích cầu tiêu dùng trực tuyến. Tuần lễ Thương mại điện tử quốc gia được triển khai liên tục từ ngày 10 - 16/12.
Đáng chú ý, việc xác lập ngày 12/12 hằng năm là Ngày Thương mại điện tử quốc gia mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện xúc tiến thương mại. Đây là dấu mốc nhằm nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của thương mại điện tử, thúc đẩy sự tham gia của các chủ thể kinh tế và tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, nền tảng công nghệ với người tiêu dùng.
Theo định hướng của Bộ Công Thương, cả 34 tỉnh, thành phố đều có hoạt động hưởng ứng, góp phần thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm OCOP và các ngành hàng chủ lực thông qua thương mại điện tử. Sự phối hợp đồng bộ giữa Trung ương và địa phương sẽ tạo điều kiện để các chương trình hỗ trợ không chỉ tập trung tại những trung tâm kinh tế lớn mà còn lan tỏa tới các khu vực có tiềm năng phát triển nhưng chưa khai thác hiệu quả thị trường trực tuyến.
Từ kích cầu tiêu dùng đến phát triển bền vững
Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng đóng vai trò quan trọng, Online Friday 2026 đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa lâu dài: chuyển từ tư duy phát triển thương mại điện tử dựa chủ yếu vào tốc độ tăng trưởng giao dịch sang xây dựng hệ sinh thái kinh doanh số có chất lượng và khả năng tiếp cận rộng khắp.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh các hoạt động xúc tiến, kích cầu, cần chú trọng đầu tư hạ tầng số, logistics, thanh toán điện tử và các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ tham gia thị trường. Đặc biệt, công tác đào tạo kỹ năng, tư vấn pháp lý và nâng cao năng lực quản trị dữ liệu cần được triển khai thường xuyên, thay vì chỉ tập trung trong những đợt cao điểm sự kiện.
Đối với doanh nghiệp, thương mại điện tử không đơn thuần là việc đưa sản phẩm lên các sàn giao dịch trực tuyến hay tổ chức các phiên livestream bán hàng. Đó còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức quản trị, xây dựng thương hiệu, chăm sóc khách hàng, kiểm soát chất lượng và tạo dựng uy tín trên môi trường số.
Về phía cơ quan quản lý, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh trực tuyến và xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại sẽ góp phần hình thành môi trường cạnh tranh công bằng, bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Với thông điệp “Thương mại điện tử không khoảng cách”, Online Friday 2026 được kỳ vọng tạo thêm động lực để các nguồn lực của nền kinh tế cùng tham gia vào quá trình chuyển đổi số thương mại. Giá trị của chương trình không chỉ được đo bằng doanh số trong một tuần lễ mua sắm, mà còn ở khả năng mở rộng cơ hội kinh doanh, nâng cao năng lực số và củng cố niềm tin thị trường.
Khi mọi địa phương có cơ hội đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, mọi doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận công nghệ và mọi người dân có thể tham gia mua sắm trực tuyến an toàn, bình đẳng, thương mại điện tử sẽ thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng bao trùm, đóng góp thiết thực vào tiến trình phát triển kinh tế số Việt Nam.
