Sự bứt phá của các "tân binh" công nghiệp và những con số hai chữ số
Nhìn vào bức tranh tổng thể 6 tháng đầu năm 2026, điểm sáng lớn nhất nằm ở nhóm 7 địa phương ghi nhận mức tăng trưởng GRDP đạt hai con số. Kết quả này thể hiện sự chuyển biến tích cực đáng kể so với giai đoạn quý I (thời điểm chỉ có 5 địa phương chạm mốc này). Điểm chung của nhóm "vanguard" (dẫn đầu) này là sự phục hồi mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư, năng lực sản xuất công nghiệp và lợi thế hạ tầng logistics.
3 ĐỊAPHƯƠNG DẪN ĐẦU TĂNG TRƯỞNG GRDP(6 THÁNG ĐẦUNĂM 2026)
TP.HảiPhòng: 12,42%
TỉnhNinh Bình: 12,04%
Tỉnh HàTĩnh: 12,02%
Hải Phòng – "Cỗ máy" gánh vác trọng trách vĩ mô: Bước lên vị trí quán quân cả nước với tốc độ tăng trưởng ước đạt 12,42%, Hải Phòng chứng minh vai trò hạt nhân kinh tế vùng Đông Bắc bộ. Khác với các địa phương có quy mô kinh tế nhỏ, mỗi phần trăm tăng trưởng của Hải Phòng có sức nặng rất lớn khi thành phố này đóng góp tới 5,7% vào tổng quy mô GDP cả nước. Trọng trách trong nửa cuối năm của thành phố cảng là cực kỳ nặng nề với chỉ tiêu giao áp lực lên tới 13%.
Ninh Bình và Hà Tĩnh – Sự hoán đổi vị trí ở nhóm đầu: Ninh Bình duy trì phong độ xuất sắc khi đứng vị trí thứ hai với mức tăng 12,04% (so với 11,63% của quý I). Trong khi đó, Hà Tĩnh – "quán quân" của quý I – dù vẫn đạt mức tăng trưởng ấn tượng 12,02% nhưng đã lùi lại một bước xuống vị trí thứ ba. Dù vậy, với đặc thù quy mô kinh tế địa phương, đóng góp của Hà Tĩnh vào GDP cả nước hiện ở mức 0,9%.
Các cực tăng trưởng công nghiệp phía Bắc: Khối công nghiệp chế tạo và công nghệ cao tiếp tục gọi tên Bắc Ninh (10,27%) và Phú Thọ (trên 10,27%). Đây là hai địa phương duy trì được quỹ đạo phát triển rất ổn định. Để hiện thực hóa mục tiêu chung, trong nửa cuối năm, "thủ phủ điện tử" Bắc Ninh được giao đích đến 12,5%, còn Phú Thọ là 11%. Ngay phía sau, Quảng Ninh (10,22%) và Hưng Yên (10,15%) là hai cái tên cuối cùng hoàn thiện nhóm 7 tỉnh tăng trưởng hai con số, với chỉ tiêu thách thức cho nửa cuối năm lần lượt là 13% và 11,5%.
Áp lực đè nặng lên vai hai "gã khổng lồ" Hà Nội và TP.HCM
Nếu nhóm 7 địa phương kể trên mang lại sự hứng khởi về mặt tốc độ, thì cục diện tăng trưởng thực chất của cả quốc gia lại phụ thuộc chủ yếu vào chuyển động của hai "xương sống" kinh tế: TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Bản đồ tỷ trọng cho thấy chỉ riêng hai đô thị đặc biệt này đã chiếm tới hơn 35% quy mô kinh tế toàn quốc (TP.HCM chiếm 23,3% và Hà Nội chiếm 12,4%).
TỶ TRỌNGĐÓNG GÓP VÀO QUY MÔ KINH TẾ CẢ NƯỚC
TP.HCM:23,3%-Hà Nội: 12,4%-Cònlại: 64,3%
Tuy nhiên, số liệu 6 tháng đầu năm cho thấy cả hai đầu tàu đều đang di chuyển chậm hơn kỳ vọng khi mức tăng trưởng đều dưới ngưỡng 9%.
TP. Hồ Chí Minh: Đương kim "đầu tàu" kinh tế chỉ cán đích 6 tháng ở mức tăng trưởng 8,47%, đứng thứ 16 cả nước.
Thủ đô Hà Nội: thậm chí còn áp lực hơn khi chỉ đạt 7,87%, xếp thứ 24 trên bảng tổng sắp địa phương.
Thực tế này tạo ra một "khoảng hụt" lớn so với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số (10%) mà Trung ương đặt ra cho năm 2026. Điều này đồng nghĩa với việc, trong giai đoạn 6 tháng cuối năm, hai siêu đô thị này bắt buộc phải tạo ra những cú bứt phá mang tính hiện tượng, xoay chuyển tình thế để bù đắp cho giai đoạn đầu năm. Theo chỉ tiêu điều hành mới, TP.HCM buộc phải đạt mức tăng trưởng 10,2% và Hà Nội phải chạm ngưỡng 11% trong nửa cuối năm. Đây là bài toán quản trị vô cùng hóc búa trong bối cảnh các điểm nghẽn về hấp thụ vốn, sức mua tiêu dùng nội địa phục hồi chậm và các rào cản pháp lý của thị trường bất động sản chưa được khơi thông hoàn toàn.
Vùng trũng tăng trưởng: Nhận diện lực cản từ biến đổi khí hậu và thị trường
Bên cạnh những gam màu sáng tối từ các trung tâm công nghiệp và đô thị, báo cáo ước tính tăng trưởng theo Nghị quyết 168 cũng bộc lộ những vùng trũng đang gặp nhiều khó khăn trong việc bứt tốc.
Nằm ở đáy bảng xếp hạng tốc độ là tỉnh Sơn La với mức tăng trưởng 6 tháng chỉ đạt 4,18%. Sự suy giảm này khiến chỉ tiêu đặt ra cho cả năm của tỉnh miền núi phía Bắc này phải hạ xuống mức khiêm tốn nhất cả nước là 8%.
Đáng chú ý, sự hụt hơi còn xuất hiện rõ nét ở các địa phương có thế mạnh truyền thống về nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long, điển hình như Vĩnh Long (tăng trưởng 5,52%) và Cà Mau (tăng trưởng 6,21%).
Địa phương gặp khó khăn | Tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm | Mục tiêu thách thức cuối năm | Khó khăn cốt lõi |
Sơn La | 4,18% | 8,0% (Cả năm) | Địa hình, chuyển dịch cơ cấu chậm |
Vĩnh Long | 5,52% | Nỗ lực hướng tới mốc 10% | Giá cả bấp bênh, biến đổi khí hậu |
Cà Mau | 6,21% | Nỗ lực hướng tới mốc 10% | Xâm nhập mặn, dịch bệnh thủy sản |
Sự chậm nhịp của khối kinh tế nông nghiệp - thủy sản tại các địa phương này phản ánh một thực tế khách quan: Khu vực này đang phải chịu tổn thương kép. Một mặt là áp lực từ giá cả vật tư đầu vào biến động bất lợi và rào cản tiêu chuẩn từ các thị trường xuất khẩu; mặt khác là những tác động cực đoan của biến đổi khí hậu, thiên tai, hạn mặn khốc liệt diễn ra trong nửa đầu năm. Để các địa phương này có thể tiệm cận mục tiêu tăng trưởng 10% vào cuối năm, các chính sách hỗ trợ trực tiếp về thị trường, tín dụng nông nghiệp và hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu cần phải được kích hoạt khẩn cấp.
Cần tư duy điều hành linh hoạt và thực chất
Số liệu GRDP nửa đầu năm 2026 chính là phong vũ biểu phản ánh chân thực "sức khỏe" của nền kinh tế dịch chuyển theo mô hình phân hóa. Để đưa toàn bộ các địa phương cùng tiến về đích, vai trò điều phối của Chính phủ trong nửa cuối năm không chỉ đơn thuần là phân bổ chỉ tiêu, mà phải là tháo gỡ thực chất các nút thắt pháp lý, cắt giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và đẩy mạnh giải ngân đầu tư công có trọng tâm. Khơi thông nguồn lực tại các đầu tàu như Hà Nội, TP.HCM, đồng thời trợ lực kịp thời cho các vùng trũng nông nghiệp sẽ là chìa khóa quyết định để kinh tế Việt Nam đạt được thắng lợi toàn diện trong năm 2026.
