Theo bảng phân loại quốc gia thường niên do Ngân hàng Thế giới công bố ngày 1/7, Việt Nam chính thức được nâng từ nhóm quốc gia có thu nhập trung bình thấp lên nhóm thu nhập trung bình cao sau khi tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người năm 2025 đạt 4.970 USD.
Mức thu nhập này đã vượt ngưỡng 4.636 USD - tiêu chí mới để được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao theo hệ thống phân loại của WB. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đạt được cột mốc quan trọng này sau gần bốn thập niên thực hiện công cuộc Đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế.
Thành quả từ nền tảng tăng trưởng bền vững
Việc được nâng hạng không phải là kết quả của một năm tăng trưởng đột biến mà là thành quả tích lũy từ nhiều năm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường đầu tư và mở rộng hội nhập quốc tế.
Theo đánh giá của WB, Việt Nam được nâng nhóm thu nhập nhờ duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao cùng với sự bứt phá mạnh mẽ của hoạt động xuất khẩu. Trong giai đoạn 2024-2025, kim ngạch xuất khẩu tăng trên 15%, trong khi GDP lần lượt tăng khoảng 7% và 8%, thuộc nhóm cao nhất khu vực châu Á.
Đáng chú ý, tổng thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng từ 4.490 USD năm 2024 lên 4.970 USD năm 2025. Bình quân giai đoạn 2021-2025, GNI tăng khoảng 10% mỗi năm - tốc độ được WB đánh giá là một trong những mức tăng trưởng bền vững nổi bật tại khu vực.
Kết quả này phản ánh hiệu quả của quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, phát triển khu vực sản xuất, mở rộng thị trường xuất khẩu và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Cùng với đó là sự phát triển mạnh của khu vực dịch vụ, kinh tế số, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo - những động lực ngày càng đóng góp lớn cho tăng trưởng.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới liên tục biến động bởi lạm phát, xung đột địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, việc Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng cao càng cho thấy sức chống chịu của nền kinh tế và hiệu quả trong điều hành chính sách.
Một cột mốc mang nhiều ý nghĩa
Theo WB, việc phân loại các quốc gia dựa trên GNI bình quân đầu người nhằm phản ánh trình độ phát triển kinh tế và là cơ sở để nghiên cứu, hoạch định chính sách cũng như xác định khả năng tiếp cận các nguồn vốn phát triển quốc tế.
Việc gia nhập nhóm thu nhập trung bình cao trước hết mang ý nghĩa khẳng định vị thế ngày càng nâng cao của Việt Nam trên bản đồ kinh tế thế giới. Đây là minh chứng cho quá trình phát triển liên tục, giúp Việt Nam tiến gần hơn mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 theo định hướng của Đảng và Nhà nước.
Đây cũng là tín hiệu tích cực đối với môi trường đầu tư. Khi được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao, hình ảnh và uy tín của nền kinh tế Việt Nam được củng cố trong mắt các nhà đầu tư quốc tế, qua đó góp phần nâng cao sức hấp dẫn đối với dòng vốn FDI chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, năng lượng xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, thu nhập bình quân tăng lên cũng phản ánh sự cải thiện về mức sống của người dân, mở rộng quy mô thị trường tiêu dùng trong nước và tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển các ngành hàng có giá trị gia tăng cao hơn.
Cơ hội đi cùng những yêu cầu mới
Tuy nhiên, việc bước vào nhóm thu nhập trung bình cao cũng đồng nghĩa với những yêu cầu phát triển ở tầm cao hơn.
Theo các chuyên gia kinh tế, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nguy cơ "bẫy thu nhập trung bình" nếu không tiếp tục cải thiện năng suất lao động, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, lợi thế về lao động giá rẻ sẽ dần suy giảm. Thay vào đó, động lực tăng trưởng cần chuyển sang dựa trên đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm.
Đồng thời, Việt Nam cũng cần tiếp tục cải cách thể chế, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, phát triển thị trường vốn, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế số nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm phát triển bao trùm, thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các vùng miền, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và an sinh xã hội để thành quả tăng trưởng được chia sẻ rộng rãi trong toàn xã hội.
Không đồng nghĩa thay đổi chính sách vay vốn
Theo WB, trong năm nay có sáu quốc gia được nâng hạng thu nhập, gồm Việt Nam, Philippines, Sri Lanka, Jordan, Micronesia và Togo.
Dù vậy, việc được nâng hạng không đồng nghĩa các chính sách cho vay phát triển của WB sẽ thay đổi ngay lập tức. Việt Nam vẫn thuộc nhóm quốc gia tiếp cận nguồn vốn của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế (IBRD), trong khi một số quốc gia khác tiếp tục được hưởng các cơ chế hỗ trợ phù hợp với điều kiện phát triển của mình.
Điều này cho thấy việc phân loại chủ yếu mang ý nghĩa thống kê, nghiên cứu và định hướng chính sách hơn là làm thay đổi ngay các cơ chế tài chính quốc tế.
Hướng tới mục tiêu thu nhập cao vào năm 2045
Việc chính thức bước vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là cột mốc đáng ghi nhận nhưng chưa phải đích đến của Việt Nam. Khoảng cách để trở thành quốc gia có thu nhập cao vẫn còn khá lớn khi theo tiêu chuẩn hiện hành của WB, ngưỡng này là từ 14.376 USD GNI bình quân đầu người trở lên.
Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm tới, đồng thời nâng cao năng suất lao động, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại.
Trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng kinh tế xanh, kinh tế số và phát triển bền vững, Việt Nam có cơ hội tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và xu hướng đầu tư vào công nghệ cao để tạo động lực tăng trưởng mới.
Dấu mốc được WB công nhận lần này không chỉ phản ánh những thành tựu đã đạt được mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn. Từ nền tảng của một quốc gia có thu nhập trung bình cao, Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá để từng bước hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng, khẳng định vị thế ngày càng cao trong nền kinh tế toàn cầu.
