Xuất phát từ ý tưởng khởi nghiệp của chị Sùng Thị Lan, dân tộc H’Mông ở thôn Tả Van Giáy, xã Tả Van, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai về việc phục dựng nghề dệt thổ cẩm truyền thống nhằm bảo tồn văn hóa bản địa, phục vụ phát triển du lịch địa phương, năm 2018 HTX Mường Hoa thành lập và đi vào hoạt động. Từ sự hỗ trợ của đề án 939 – “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp”, từ đó đến nay, HTX Mường Hoa đã tạo việc làm cho nhiều phụ nữ dân tộc, qua đó giúp chị em trong bản từng bước thoát nghèo.
Vượt qua thử thách
Sinh ra trong một gia đình thuần nông, cuộc sống gặp nhiều khó khăn vất vả, chị Sùng Thị Lan luôn ấp ủ suy nghĩ phải thoát khỏi đói nghèo, vươn lên làm giàu. Vì vậy chị Lan luôn ý thức được việc phải tìm tòi, học hỏi và tiếp cận những phương pháp, cách làm hay để phát triển kinh tế gia đình và tuyên tuyên truyền cho phụ nữ, nhân dân trong bản, ngoài xã làm theo.
Nhận thấy việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống có thể là hướng đi đem lại lại hiệu quả tích cực bởi xu thế thương mại hóa và xu hướng du lịch hiện đại. Tháng 9/2018, chị Lan thành lập HTX Mường Hoa với sự tham gia của 9 thành viên và 11 thành viên liên kết. Phát huy lợi thế nghề truyền thống sẵn có, ngay khi mới thành lập HTX đã nhận được sự ủng hộ của nhiều phụ nữa địa phương, HTX đã tập trung chuyên sản xuất các sản phẩm truyền thống như dệt thổ cẩm, hương thảo mộc, dược liệu...
Chị Sùng Thị Lan, Giám đốc HTX Mường Hoa (phải) cùng tha nhf viên HTX nhuộm thổ cẩm.
Chị Sùng Thị Lan, Giám đốc HTX Mường Hoa cho biết: “ HTX Mường Hoa lấy lợi ích kinh tế là mục tiêu hoạt động bao gồm lợi ích của thành viên và lợi ích tập thể qua đó góp phần xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho các thành viên và phát triển cộng đồng.
Tuy nhiên, ngay khi HTX thành lập và đi vào hoạt động, chị cũng chịu nhiều áp lực từ gia đình và người dân bởi lời ra tiếng vào “thành lập HTX cho oai”. Nguyên nhân bởi trước đó, giai đoạn 2008- 2010 chị thất bại từ nghề đệt thổ cẩm do không có kỹ năng về may vá khâu thêu, mẫu mã xấu khách không sử dụng, hàng hóa không tiêu thụ được. Dù quay về với nghề nông nhưng chị Lan vẫn nuôi ý chí làm thổ cẩm để cải thiện cuộc sống, vượt qua nghèo khó.
Năm 2018 chị đã lập dự án thổ cẩm theo Đề án 939 hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp tham gia ngày hội phụ nữ khởi nghiệp do Hội Liên Hiệp Phụ Nữ tỉnh Lào Cai tổ chức. Tại ngày hội, dự án của chị đã đạt giải ý tưởng xuất sắc nhất toàn tỉnh và được gửi về tham gia vòng sơ khảo do Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam tổ chức. Cũng từ đó chị càng hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của mình với người dân địa phương để đồng hành cùng bà con gìn giữ nét đẹp truyền thống vốn có của thổ cẩm và một số dược liệu địa phương.
HTX- nơi hội tụ những phụ nữ dân tộc
Với mong muốn vượt lên chính mình và làm điểm tựa cho bà con đồng bào dân tộc Mông và Giáy, chị Lan tin tưởng rằng, HTX sẽ là một nơi hội tụ, là điểm đến cho chị em phụ nữ dân tộc thiểu số dựa vào nhau để tạo việc làm, nâng cao thu nhập, xóa bỏ mặc cảm và từng bước làm chủ gia đình.
Từ khát vọng đó, HTX Mường Hoa đã chú trọng phát triển những giá trị văn hóa bản địa như khâu, thêu, may, nhuộm, dệt theo hướng thân thiện môi trường, từ đó mở rộng đầu ra cho sản phẩm, tạo việc làm cho người dân, ổn định định thu nhập, đảm bảo cuộc sống và vững tin vào HTX.
Thành công từ việc phục dựng nghề dệt thổ cẩm truyền thống nhằm bảo tồn văn hóa bản địa, phục vụ phát triển du lịch địa phương, HTX Mường Hoa do chị Sùng Thị Lan làm Giám đốc đã trở thành điểm tựa cho nhiều phụ nữ dân tộc ở thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai.
Để có được một tấm thổ cẩm mang đậm chất của người dân tộc phải trải qua nhiều công đoạn quan trọng và lựa sỏi. Khi có được hòn sỏi ưng ý, mọi người bắt tay vào thêu và buộc sỏi vào tấm vải được chuẩn bị trước. Cuối cùng, những tấm khăn, tấm vải đó sẽ được đem nhuộm trong thùng chàm và đợi lúc lấy ra sẽ hiện lên những hoa văn vô cùng đặc sắc và lạ mắt.
Để người lao động thực hiện được sản phẩm hoàn chỉnh, chị Lan đã tận tình hướng dẫn từng chị em thêu may các mặt hàng thổ cẩm, làm hương thảo mộc của địa phương theo quy trình sản xuất thủ công truyền thống… Ngoài sản xuất các mặt hàng để bán, HTX Mường Hoa còn nhận phục vụ các tour cho du khách trải nghiệm thực tế, tham gia vào các công đoạn sản xuất các sản phẩm. Nhờ vậy, hiện 20 thành viên và thành viên liên kết trong HTX có thu nhập bình quân từ 3 - 5 triệu đồng/tháng.
Ông Lý Văn Hiển, Chủ tịch UBND xã Tả Van cho biết, chị Sùng Thị Lan là tấm gương sáng cho chị em phụ nữ xã Tả Van học tập, noi theo.
“Thành công bước đầu của chị Lan cũng như HTX Mường Hoa phần nào khẳng định hướng đi đúng trong phát triển kinh tế gắn với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc ở Sa Pa, đồng thời góp phần giải quyết việc làm cho người lao động ở bản vùng cao, cũng như góp phần tích cực vào công tác xóa đói giảm nghèo”, ông Hiển nói.
