Đây không chỉ là việc sẵn sàng về lực lượng vũ trang mà còn là sự chủ động trong tư duy, dự báo và triệt tiêu các nhân tố bất lợi ngay từ gốc rễ. Vì vậy các giải pháp trọng tâm nhằm xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc, góp phần ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh và giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước là vô cùng quan trọng và không thể lơ là.
Các giải pháp cốt lõi để thực hiện mục tiêu bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bao gồm: Xây dựng tiềm lực nội tại vững mạnh; Nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo sớm; Đẩy mạnh đối ngoại quốc phòng và ngoại giao; Xây dựng lực lượng vũ trang tinh nhuệ; Hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế lãnh đạo.
Chiến lược "Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa" là quan điểm trọng yếu trong đường lối quốc phòng, an ninh của Việt Nam, nhằm giữ vững chủ quyền lãnh thổ và ngăn ngừa xung đột ngay từ khi nguy cơ chưa hình thành. Đảng ta khẳng định: “Kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh trên từng vùng lãnh thổ, trên các địa bàn chiến lược, biên giới, biển, đảo”. Đây là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt về xây dựng “thế trận lòng dân” bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn cách mạng mới; là sự cụ thể hóa quan điểm xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, vùng biển, hải đảo ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh từ sớm, từ xa. Vì vậy, chúng ta cần thực hiện tốt một số nội dung sau:
Một là, nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân đối với nhiệm vụ xây dựng “thế trận lòng dân” bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới, biển, đảo quốc gia.
Cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các địa phương có biên giới, biển, đảo cần làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, làm cho cả hệ thống chính trị và toàn dân nhận thức sâu sắc về mục tiêu: “Xây dựng “thế trận lòng dân” vững mạnh, ổn định lâu dài trong nền quốc phòng toàn dân và thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc”. Nội dung tuyên truyền, giáo dục phải toàn diện, tập trung vào Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ tám, khóa XIII về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 28/9/2018 của Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia; Luật Biên phòng Việt Nam; Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 09/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới. Qua đó, làm cho cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang và toàn dân nhận thức rõ ý nghĩa, tầm quan trọng và sự cần thiết phải xây dựng “lòng dân” và “thế trận lòng dân” trong nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới, biển, đảo của Tổ quốc trong mọi tình huống. Đây cũng chính là thực hiện kế sách bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”, “giữ nước từ khi nước chưa nguy”.
Hai là, chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện âm mưu, thủ đoạn, phương thức hoạt động của các loại đối tượng, giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới, vùng biển, đảo.
Các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là các đồn biên phòng, lực lượng an ninh phải thường xuyên nắm chắc tình hình có liên quan đến chủ quyền lãnh thổ, an ninh vùng biên giới, biển, đảo quốc gia; phân loại địa bàn, đối tượng, phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể chính trị - xã hội tăng cường tuyên truyền, kết hợp tổ chức tuần tra các địa bàn trọng điểm, phức tạp về an ninh trật tự. Trên cơ sở đó, tổ chức lực lượng, vận dụng kết hợp các hình thức, biện pháp đấu tranh với các biện pháp ngoại giao, pháp lý trong xử lý các tình huống bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo quốc gia, phòng, chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, ly khai ở khu vực biên giới. Ứng phó có hiệu quả với các thách thức an ninh phi truyền thống xuyên biên giới, xuyên quốc gia, các hoạt động xâm phạm chủ quyền biên giới, biển, đảo gây xung đột bằng biện pháp vũ trang, xâm hại lợi ích quốc gia - dân tộc bằng biện pháp phi vũ trang.
Ba là, chủ động phối hợp, tham gia xây dựng hệ thống chính trị địa phương cơ sở vững mạnh toàn diện.
Đây là giải pháp rất quan trọng, vì cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội là chủ thể trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, tuyên truyền, vận động và tham gia các hoạt động xây dựng “thế trận lòng dân” gắn với thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biển, đảo ở các địa phương. Vì vậy, lãnh đạo các cấp cần chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chủ động xây dựng chương trình phối hợp hành động với các ban, ngành của các tỉnh, thành phố triển khai các mặt công tác; trong đó, coi trọng xây dựng hệ thống chính trị, nhất là tổ chức đảng, chính quyền cơ sở có năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu cao. Chủ động tổ chức, triển khai các tổ, đội công tác tích cực tham gia xây dựng cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội trên địa bàn vững mạnh, thực sự là lực lượng nòng cốt huy động sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tích cực phối hợp, tham gia với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể nhân dân thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở; bảo đảm phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” và chính sách an sinh xã hội, chính sách dân tộc, tôn giáo…
Các cơ quan, đơn vị cần tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện hiệu quả việc tập huấn, bồi dưỡng nâng cao kiến thức về biên giới lãnh thổ, biển, đảo và pháp luật cho đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là đội ngũ tuyên truyền viên. Tăng cường phối hợp, trao đổi, kiểm tra, sơ kết, rút kinh nghiệm, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác phối hợp sau mỗi hoạt động; tích cực vận động và hướng dẫn Nhân dân tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, nhất là tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới, biển, đảo… Qua đó, củng cố, tăng cường niềm tin, sự đồng thuận, huy động nguồn lực, sức mạnh tổng hợp để bảo vệ vững chắc Tổ quốc; giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới, biển, đảo, xây dựng địa phương, cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ được giao.
Bốn là, tập trung nâng cao hiệu quả tham gia phát triển kinh tế - xã hội và đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân khu vực biên giới, vùng biển, đảo thuộc phạm vi địa phương quản lý.
Căn cứ vào điều kiện thực tiễn của từng địa phương, cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu phải chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chủ động phối hợp, tham gia cùng cấp ủy, chính quyền địa phương phát triển kinh tế - xã hội; quan tâm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân, nhất là khu vực biên giới, vùng biển, đảo; tập trung vào những nơi đời sống của Nhân dân còn nhiều khó khăn; sẵn sàng tham gia bảo đảm hậu cần, kỹ thuật nghề cho Nhân dân, tiến hành các hoạt động tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn. Làm tốt công tác dân vận, củng cố mối quan hệ máu thịt quân - dân; tham gia có hiệu quả vào các chương trình, dự án kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh. Theo đó, tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền, điều hành tập trung thống nhất trong phạm vi toàn quốc, trên từng tuyến biên giới, vùng biển, xem đó là nguyên tắc đảm bảo cho thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân thực hiện đúng nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.
Cấp ủy các cấp cần tăng cường sự lãnh đạo đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh; phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ tám, khóa XIII về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; chú trọng thể chế hóa các chủ trương, chính sách về xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc; thực hiện tốt các quy định của luật pháp về thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ biên giới, biển đảo, ngăn ngừa chiến tranh từ sớm, từ xa.
Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và ngăn ngừa chiến tranh từ sớm, từ xa là một nhiệm vụ chiến lược, vừa cấp bách vừa lâu dài của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ củng cố sức mạnh nội lực, hiện đại hóa quân đội đến đẩy mạnh ngoại giao đa phương không chỉ giúp chúng ta chủ động ứng phó với mọi tình huống mà còn tạo ra "lá chắn thép" bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia - dân tộc. Trong giai đoạn mới, tinh thần cảnh giác cách mạng và ý chí độc lập tự chủ phải tiếp tục được khơi dậy mạnh mẽ, để mỗi tấc đất, mỗi vùng biển của cha ông luôn được giữ gìn vẹn toàn, khẳng định vị thế của một Việt Nam yêu chuộng hòa bình nhưng kiên quyết không nhượng bộ trước mọi hành vi xâm phạm chủ quyền./.
Vũ Ngọc Đính
