Về miền di sản - khám phá quần thể di tích lịch sử Phủ Quỳ
Giữa miền Tây xứ Nghệ, phường Thái Hòa hiện lên như một vùng đất vừa mộc mạc, yên bình, vừa chất chứa nhiều lớp trầm tích lịch sử. Nơi đây gắn liền với Phủ Quỳ - một không gian văn hóa, lịch sử đặc biệt, phản ánh quá trình khai phá, đấu tranh và phát triển của vùng đất miền núi Nghệ An. Điểm nhấn quan trọng trong quần thể di tích lịch sử - văn hóa nơi đây là Di chỉ khảo cổ học Làng Vạc, di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia được công nhận năm 1999. Đây là một trong những di chỉ khảo cổ học tiêu biểu của văn hóa Đông Sơn, minh chứng rõ nét cho sự phát triển rực rỡ của cư dân Việt cổ trên vùng đất Phủ Quỳ xưa.
Toàn cảnh Đền Làng Vạc
Với ý nghĩa giá trị cội nguồn lịch sử đó, từ năm 2000, Lễ hội Làng Vạc được tổ chức thường niên vào dịp tháng 2 âm lịch, trở thành ngày hội lớn của nhân dân trong vùng. Lễ hội không chỉ là dịp tri ân tiền nhân, mà còn góp phần bảo tồn, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy niềm tự hào của Đảng bộ và nhân dân phường Thái Hòa nói riêng, đồng bào các dân tộc Phủ Quỳ nói chung.
Lễ hội Làng Vạc được tổ chức thường niên vào dịp tháng 2 âm lịch, trở thành ngày hội lớn của nhân dân nơi đây.
Điều làm nên sức hấp dẫn riêng của hành trình khám phá Phủ Quỳ không chỉ nằm ở các công trình cổ kính, mà còn ở không gian thiên nhiên hài hòa. Dòng Sông Hiếu uốn lượn, đồi núi thoai thoải và những vườn cây xanh mát bao quanh di tích tạo nên bức tranh vừa hùng vĩ, vừa nên thơ. Chính sự hòa quyện giữa thiên nhiên và lịch sử ấy khiến mỗi bước chân về miền di sản trở nên chậm rãi, sâu lắng hơn.
Cầu Hiếu 2
Về miền di sản Phủ Quỳ là về với cội nguồn, với những trang sử hào hùng và những giá trị văn hóa bền bỉ theo thời gian. Giữa nhịp sống hiện đại, hành trình ấy giúp mỗi người thêm trân trọng quá khứ, yêu hơn mảnh đất Thái Hòa - Nghệ An, nơi lịch sử vẫn đang lặng lẽ chảy trong từng hơi thở của cuộc sống hôm nay.
Địa chỉ đỏ trong hành trình dạy và học lịch sử
Trong giáo dục lịch sử hiện đại, các địa chỉ đỏ được hiểu là những nơi lưu giữ giá trị lịch sử - văn hoá - cách mạng, giúp thế hệ trẻ tiếp cận quá khứ một cách trực quan, sinh động hơn thay vì chỉ qua sách giáo khoa. Đây cũng được xem là “trường học lịch sử sống động”, bởi những hiện vật, di tích tại các địa chỉ này kể lại câu chuyện của những thời khắc lịch sử, thức tỉnh lòng yêu nước và tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ. Di chỉ khảo cổ Làng Vạc là “địa chỉ đỏ” có ý nghĩa đặc biệt trong việc giáo dục truyền thống cách mạng, giúp thế hệ trẻ hôm nay hiểu sâu hơn về lịch sử địa phương và vùng đất Phủ Quỳ anh hùng, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di tích Làng Vạc.
Một số cổ vật được tìm thấy tại di tích Làng Vạc
Thư giãn hòa mình vào thiên nhiên trong lành
Rời không gian di sản, du khách có thể tiếp tục hành trình khám phá Bàu Sen Phủ Quỳ - điểm đến mang vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng. Giữa khung cảnh sen nở theo mùa, thưởng thức một ly cà phê nóng hổi, đậm đà hương vị Phủ Quỳ là trải nghiệm khó quên đối với nhiều du khách.
Lâm viên Bàu Sen được mệnh danh là "lá phổi xanh" của Thái Hòa
Tiếp đó, suối cá vàng Khe Tọ là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai yêu thiên nhiên. Dòng suối trong lành, đàn cá vàng tung tăng bơi lội giữa núi rừng xanh mát mang đến cảm giác thư thái, giúp du khách tái tạo năng lượng sau những ngày làm việc căng thẳng.
Suối cá vàng Khe Tọ - điểm thư giãn và check in lý tưởng cho du khách về với Thái Hòa
Thưởng thức ẩm thực Phủ Quỳ - dấu ấn níu chân du khách
Thái Hòa không chỉ được biết đến là trung tâm kinh tế của vùng Phủ Quỳ mà còn ghi dấu ấn trong lòng du khách bởi nét ẩm thực mộc mạc, đậm chất miền sơn cước. Mỗi món ăn nơi đây đều gắn với sản vật địa phương, phản ánh rõ nếp sống và văn hóa của người dân vùng đất nắng gió.
Từ những món ăn dân dã đậm chất đồng quê đến các món đặc sản đặc trưng của Phủ Quỳ, từ thức uống, hoa quả địa phương cho đến các sản phẩm làm quà mang đậm hương vị vùng miền - tất cả tạo nên điểm nhấn quan trọng trong chuỗi dịch vụ du lịch của địa phương.
Nhắc đến ẩm thực Phủ Quỳ, không thể bỏ qua cam Phủ Quỳ - đặc sản nổi tiếng từ lâu. Cam có vị ngọt thanh, mọng nước, hương thơm tự nhiên, được trồng trên những đồi đất đỏ bazan màu mỡ. Vào mùa cam chín, cả vùng Thái Hòa như khoác lên mình sắc vàng rực rỡ, thu hút du khách đến tham quan và thưởng thức tại vườn. Bên cạnh đó, các món chế biến từ gà đồi, cá suối, lợn bản được nuôi thả tự nhiên, chế biến đơn giản như nướng, hấp hoặc xào với gia vị rừng, giữ trọn vị ngọt nguyên bản cũng là điểm nhấn trong bữa ăn của người dân địa phương. Đặc biệt, món cá mát sông Hiếu hấp hoặc nấu canh chua mang hương vị thanh nhẹ, rất được lòng thực khách. Sự hòa quyện giữa nguyên liệu tươi ngon và cách nấu chân chất đã tạo nên dấu ấn khó quên.
Ẩm thực Thái Hòa rất phong phú và đa dạng phục vụ đầy đủ nhu cầu của khách hàng.
Không cầu kỳ, xa hoa, ẩm thực Phủ Quỳ chinh phục du khách bằng sự chân thành và đậm đà bản sắc. Chính những món ăn giản dị ấy đã trở thành “sợi dây” níu chân du khách mỗi khi có dịp về với Thái Hòa - mảnh đất yên bình, giàu truyền thống và đầy hương vị quê hương.
Sau khi trải nghiệm những điểm đến hấp dẫn, du khách sẽ có điểm dừng chân thưởng thức ẩm thực tại các nhà hàng sang trọng, thái độ phục vụ chu đáo ở trung tâm phường Thái Hòa như: nhà hàng Phủ Quỳ, Lan Đông, Cheo Mén Quán, Gió Đồng Quán, Me BBQ, Nhất nướng Thái Hòa, nhà hàng Tuấn Vũ, nhà hàng Sông Hiếu…
Hướng đến mục tiêu phát triển du lịch bền vững
Nhìn một cách tổng thể, Du lịch bền vững tại Thái Hòa hướng đến xây dựng các khu du lịch sinh thái nhằm bảo tồn và phát huy tài nguyên du lịch sinh thái du lịch tâm linh và các di tích khảo cổ. Đồng thời kết nối Thái Hòa với các khu vực thiên nhiên ở Tây Bắc Nghệ An để tạo sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với rừng, sông suối, văn hoá cộng đồng - phù hợp xu hướng du lịch xanh, cộng đồng của tỉnh Nghệ An.
Với tâm huyết đưa du lịch phường Thái Hòa phát triển tương xứng với tiềm năng sẵn có, trao đổi với phóng viên, ông Hoàng Nghĩa Thái - Phó Bí thư, Chủ tịch UBND phường Thái Hòa cho biết: “Ngày 3/1/2011, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định số 24/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch chi tiết xây dựng Khu bảo tồn Di chỉ khảo cổ học gắn với du lịch sinh thái Làng Vạc với tổng diện tích 156 ha. Khu vực này sẽ phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi, kết hợp nghiên cứu, tìm hiểu bản sắc văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội của các dân tộc trong vùng, hướng tới trở thành điểm đến quan trọng trong hệ thống du lịch của tỉnh Nghệ An”. Trong báo cáo Hội thảo khoa học “Nghệ An phát triển tiềm năng và thu hút đầu tư du lịch” năm 2025: Dự án Khu du lịch sinh thái và tâm linh Làng Vạc là một trong những dự án Du lịch và Dịch vụ được đề xuất danh mục các dự án du lịch và dịch vụ thu hút đầu tư. Quy mô dự án: Xây dựng các Khu du lịch sinh thái nhằm bảo tồn và phát huy tài nguyên du lịch sinh thái và di tích khảo cổ với diện tích 500ha, dự kiến tổng mức đầu tư là 20,41 triệu USD.
Phối cảnh khu đô thị Thái Hòa trong tương lai
Phường Thái Hòa là nơi có nền tảng tiềm năng lớn để phát triển du lịch theo hướng bền vững, nếu được quy hoạch đúng đắn và kết hợp tốt giữa du lịch tâm linh và du lịch sinh thái- phát triển các dịch vụ du lịch thân thiện với môi trường. Trong thời gian tới, địa phương sẽ thúc đẩy hình thành cụm du lịch - dịch vụ theo hướng bài bản, bền vững, góp phần đưa hình ảnh Thái Hòa - Phủ Quỳ trở thành điểm đến hấp dẫn, nơi du khách có thể trải nghiệm, khám phá một vùng đất hội tụ giá trị lịch sử, thiên nhiên và văn hóa ẩm thực đặc sắc. Điều này không chỉ giúp ngành du lịch địa phương phát triển lâu dài mà còn góp phần nâng cao đời sống người dân, giữ gìn cảnh quan và bản sắc riêng của vùng Tây Bắc Nghệ An.
