Hồ Ba Bể với nhiều tiềm năng phát triển du lịch.
Vị thế cửa ngõ và tầm nhìn chiến lược 2030
Những năm gần đây, du lịch Thái Nguyên đã có bước phát triển đáng ghi nhận, từng bước khẳng định vị thế trong khu vực trung du miền núi phía Bắc. Năm 2025, du lịch Thái Nguyên chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc, đón hơn 7,3 triệu lượt khách, đạt trên 104% kế hoạch năm. Tổng doanh thu du lịch ước đạt khoảng 7.446 - 7.500 tỷ đồng, đánh dấu năm bùng nổ, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của ngành kinh tế du lịch địa phương thông qua các hoạt động trải nghiệm, văn hóa trà.
Trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 300 cơ sở lưu trú du lịch, cùng với hàng chục doanh nghiệp lữ hành và đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động. Trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới, xây dựng sản phẩm gắn với thế mạnh địa phương như du lịch văn hóa trà, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch về nguồn. Một số đơn vị đã bước đầu ứng dụng công nghệ số trong quảng bá và kinh doanh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động.
Trong quý I/2026, Thái Nguyên đón khoảng 2,6 triệu lượt khách, tổng doanh thu đạt hơn 3.600 tỷ đồng.
Bước sang năm 2026, ngay trong quý I, hoạt động du lịch tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, công suất phòng tại nhiều cơ sở lưu trú dịp cao điểm đạt 60 - 70%. Các khu, điểm du lịch trọng điểm như vùng chè Tân Cương, Khu di tích ATK Định Hóa, hồ Núi Cốc… tiếp tục thu hút đông đảo du khách.
Tỉnh xác định phát triển du lịch theo hướng bền vững, chuyên nghiệp, mang bản sắc riêng, phấn đấu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Thái Nguyên đón khoảng 12 triệu lượt khách, trong đó có 1 triệu lượt khách quốc tế; doanh thu du lịch đạt trên 25.000 tỷ đồng, giúp tạo việc làm cho khoảng 10.000 lao động . Riêng năm 2026, tỉnh phấn đấu đón khoảng 8 triệu lượt khách, doanh thu đạt khoảng 11.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, tỉnh xây dựng mô hình phát triển theo hướng “Hai trọng điểm – Một trục động lực – Một nền tảng”. Trong đó, hai trọng điểm là khu du lịch hồ Núi Cốc và khu vực hồ Ba Bể; trục động lực là hệ thống di sản văn hóa, lịch sử; nền tảng là phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng và văn hóa.
Xây dựng thương hiệu "Thái Nguyên - Thiên đường du lịch Hồ trên núi”
Trên nền tảng chiến lược đã xác định, Thái Nguyên tập trung phát triển các dòng sản phẩm du lịch chủ lực. Nổi bật là du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng gắn với hệ thống hồ, rừng, núi; từng bước xây dựng thương hiệu “Thiên đường du lịch hồ trên núi”.
Bên cạnh đó, ngành du lịch tỉnh đang tập trung vào 6 nhóm sản phẩm du lịch chủ lực để gia tăng trải nghiệm cho du khách như: Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng trải nghiệm thiên nhiên và chăm sóc sức khỏe tại các khu vực lòng hồ, rừng núi. Du lịch văn hóa - lịch sử xây dựng các tour "về nguồn" tại ATK Định Hóa và các di tích cách mạng.
Du lịch văn hóa Trà sản phẩm mang tính biểu tượng với các hoạt động thưởng trà, trải nghiệm quy trình sản xuất chè Tân Cương. Các loại hình du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp cũng được chú trọng, khai thác bản sắc vùng dân tộc, đời sống nông thôn. Đồng thời, tỉnh mở rộng sang các sản phẩm mới như du lịch thể thao, khám phá, trekking, đạp xe và du lịch MICE nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách.
Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh Thái Nguyên sẽ triển khai đồng bộ 10 nhóm giải pháp, từ phát triển hạ tầng, xúc tiến quảng bá, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu đến đào tạo nguồn nhân lực và hoàn thiện cơ chế chính sách.
Thái Nguyên sẽ định vị thương hiệu "Thiên đường du lịch Hồ trên núi" và xây dựng hình ảnh là điểm đến "An toàn - Thân thiện - Hấp dẫn - Khác biệt".
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên, Nguyễn Chu Thu thông tin cho biết: Dự kiến tỉnh sẽ tổ chức Khai mạc mùa du lịch 2026 với chủ đề "Thái Nguyên - Thiên đường du lịch Hồ trên núi" và Tuần văn hóa, thể thao và du lịch năm 2026 với chuỗi hoạt động phong phú, đa dạng vào trung tuần tháng 5/2026 tại Khu du lịch quốc gia Hồ Núi Cốc và Vườn quốc gia Ba Bể. Các chương trình này được chuẩn bị công phu, định hướng rõ ràng về nội dung và thông điệp truyền thông, hướng tới mục tiêu nâng cao hình ảnh du lịch Thái Nguyên trên phạm vi toàn quốc và quốc tế.
Song song với đó, Sở cũng đang xây dựng hồ sơ trình Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030 nhằm tạo động lực cho doanh nghiệp và cộng đồng tham gia vào chuỗi giá trị du lịch.
Với đà tăng trưởng tích cực, nền tảng tài nguyên phong phú, định hướng chiến lược phát triển rõ ràng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, du lịch Thái Nguyên đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Những mục tiêu không chỉ là thách thức mà còn là bước đệm quan trọng để đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần nâng tầm vị thế của tỉnh trong những năm tới.
