19/11/2026 lúc 01:43 (GMT+7)
Breaking News

Việt Nam chủ động mở rộng không gian hợp tác, nâng tầm vị thế quốc tế

Chủ động mở rộng quan hệ hợp tác, tranh thủ nguồn lực quốc tế và tham gia định hình các sáng kiến kinh tế khu vực đang mở ra những cơ hội quan trọng cho Việt Nam trong tiến trình hội nhập. Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Trung Quốc và các hoạt động song phương từ ngày 17-20/11/2026 không chỉ mang ý nghĩa thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư mà còn tạo bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ nhà APEC 2027.

Ảnh: TL

Khẳng định vị thế trong không gian kinh tế châu Á - Thái Bình Dương

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, cạnh tranh chiến lược gia tăng, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và những điều chỉnh trong chính sách thương mại quốc tế đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với các nền kinh tế, hội nhập không còn đơn thuần là mở rộng quan hệ giao thương. Đó còn là quá trình chủ động tham gia định hình các khuôn khổ hợp tác, nâng cao năng lực thích ứng và khẳng định vị thế quốc gia trong mạng lưới kinh tế toàn cầu.

Với Việt Nam, Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là không gian hợp tác tập hợp nhiều nền kinh tế hàng đầu thế giới, đồng thời là khu vực đối tác kinh tế có vai trò đặc biệt lớn đối với hoạt động thương mại, đầu tư và du lịch của Việt Nam. Theo số liệu được Bộ Công Thương công bố, các nền kinh tế APEC hiện chiếm khoảng 77% kim ngạch thương mại, gần 81% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và hơn 85% lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam. Đáng chú ý, 17 trong số 20 nền kinh tế thành viên APEC còn lại đã có quan hệ đối tác FTA với Việt Nam.

Những con số này cho thấy APEC không chỉ là diễn đàn đối thoại đa phương mà còn gắn trực tiếp với những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến, Trung Quốc, vì vậy mang ý nghĩa chiến lược trên cả phương diện chính trị, ngoại giao và kinh tế.

Thông qua các hoạt động đa phương và song phương, Việt Nam có thêm điều kiện thúc đẩy đối thoại cấp cao, củng cố lòng tin, mở rộng mạng lưới đối tác và tranh thủ sự đồng thuận đối với những ưu tiên hợp tác trong thời gian tới. Đây cũng là dịp để Việt Nam thể hiện hình ảnh một nền kinh tế năng động, có trách nhiệm, chủ động đóng góp vào việc duy trì môi trường hợp tác khu vực ổn định, cởi mở và dựa trên luật lệ.

Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo đang định hình những phương thức phát triển mới, sự tham gia tích cực tại APEC giúp Việt Nam tiếp cận xu hướng chính sách, công nghệ và quản trị tiên tiến. Qua đó, mở rộng khả năng hợp tác, thu hút nguồn lực và tạo thêm dư địa cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong nước.

Mở rộng không gian hợp tác, nâng cao chất lượng liên kết kinh tế

Một điểm đáng chú ý trong chuyến công tác lần này là các hoạt động thúc đẩy hợp tác song phương với Trung Quốc, đối tác kinh tế, thương mại quan trọng hàng đầu của Việt Nam.

Việc tăng cường kết nối tại Quảng Đông và Vân Nam mở ra những hướng hợp tác có tính bổ trợ giữa các địa phương, doanh nghiệp và nền kinh tế hai nước. Nếu Quảng Đông là trung tâm công nghiệp, thương mại và công nghệ phát triển hàng đầu, có quan hệ giao thương truyền thống với Việt Nam, thì Vân Nam giữ vị trí cửa ngõ quan trọng để hàng hóa Việt Nam tiếp cận khu vực Tây Nam Trung Quốc và các thị trường sâu trong nội địa nước này.

Đáng chú ý, Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc được tổ chức tại Vân Nam, với sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thể hiện định hướng gắn kết hợp tác kinh tế với nhu cầu phát triển thực tiễn của hai bên.

Trong đó, kết nối hạ tầng giao thông và logistics có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi các hành lang vận tải được cải thiện, thời gian lưu thông hàng hóa được rút ngắn và chi phí logistics được kiểm soát tốt hơn, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm lợi thế cạnh tranh trong tiếp cận thị trường. Đồng thời, việc mở rộng hợp tác công nghiệp, năng lượng, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực cũng tạo điều kiện để Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, từng bước tham gia vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, hiệu quả hợp tác không chỉ được đo bằng quy mô vốn đầu tư hay kim ngạch thương mại. Vấn đề quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa các mối liên kết thành năng lực nội sinh của nền kinh tế. Việt Nam cần chú trọng thu hút những dự án có hàm lượng công nghệ, khả năng lan tỏa và mức độ liên kết cao với doanh nghiệp trong nước; đồng thời phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình mở rộng hợp tác với các nền kinh tế thành viên APEC: hội nhập phải đi cùng nâng cao năng lực tự chủ, tránh phụ thuộc quá mức vào một thị trường hoặc một nguồn cung ứng, từng bước xây dựng hệ sinh thái sản xuất có khả năng thích ứng trước những biến động bên ngoài.

APEC 2027: Cơ hội tham gia định hình chương trình nghị sự khu vực

Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 tại Thâm Quyến có ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu giai đoạn chuyển tiếp từ năm Trung Quốc đảm nhiệm vai trò chủ nhà sang năm Việt Nam đăng cai APEC 2027. Đây là thời điểm Việt Nam cần chuyển từ vị thế một thành viên tích cực tham gia, đóng góp sang chủ động hơn trong đề xuất sáng kiến, kết nối lợi ích và thúc đẩy đồng thuận giữa các nền kinh tế.

Trọng tâm trước hết là thúc đẩy tự do hóa và thuận lợi hóa thương mại, đầu tư; ủng hộ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, trong đó có vai trò của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đồng thời tiếp tục thúc đẩy tiến trình hướng tới Khu vực Mậu dịch Tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP).

Cùng với đó, việc triển khai các khuôn khổ kết nối mới của APEC giai đoạn 2026-2035 mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào ba trụ cột: kết nối hạ tầng, kết nối thể chế và kết nối con người. Đây là những nền tảng quan trọng nhằm giảm chi phí giao dịch, cải thiện môi trường kinh doanh, tăng cường tính thông suốt của chuỗi cung ứng và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thị trường khu vực.

Một hướng hợp tác có nhiều tiềm năng khác là kinh tế số, thương mại điện tử xuyên biên giới, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi xanh. Đây không chỉ là những lĩnh vực tăng trưởng mới mà còn đang trở thành tiêu chuẩn cạnh tranh ngày càng quan trọng trong thương mại và đầu tư quốc tế.

Việt Nam có thể phát huy vai trò chủ nhà APEC 2027 để thúc đẩy các sáng kiến về số hóa thương mại, nâng cao năng suất, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận công nghệ, tài chính và chuỗi giá trị khu vực. Đặc biệt, cần quan tâm đến khả năng tham gia của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, bảo đảm thành quả hội nhập được lan tỏa rộng hơn tới cộng đồng doanh nghiệp và người lao động.

Chuyển cơ hội đối ngoại thành động lực phát triển thực chất

Đảm nhiệm vai trò chủ nhà APEC 2027 vừa là vinh dự, vừa đặt ra yêu cầu cao về năng lực tổ chức, điều phối và đóng góp chính sách của Việt Nam. Giá trị của sự kiện không chỉ nằm ở quy mô các hội nghị hay số lượng đoàn đại biểu quốc tế tham dự, mà quan trọng hơn là những sáng kiến hợp tác, cam kết và kết quả kinh tế có thể được hình thành, triển khai sau đó.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, công tác chuẩn bị cần được triển khai đồng bộ trên nhiều phương diện. Các bộ, ngành cần chủ động xây dựng chương trình nghị sự có trọng tâm, lựa chọn những vấn đề vừa phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam, vừa có khả năng tạo đồng thuận và mang lại lợi ích chung cho khu vực. Cùng với đó là nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo, tham vấn chính sách và phối hợp liên ngành.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, cần sớm tận dụng các hoạt động kết nối trước thềm APEC 2027 để tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường, quảng bá sản phẩm và tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực. Việc chuẩn bị năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn số, truy xuất nguồn gốc và các quy định thương mại mới cũng cần được xem là nhiệm vụ cấp thiết.

Ở tầm rộng hơn, Việt Nam cần coi APEC 2027 là cơ hội thúc đẩy cải cách trong nước, hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia. Một nền kinh tế có thể đóng góp hiệu quả cho các sáng kiến khu vực trước hết phải có nền tảng phát triển vững chắc, hệ thống chính sách minh bạch và cộng đồng doanh nghiệp đủ năng lực cạnh tranh.

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Trung Quốc vì vậy không chỉ mở rộng những cơ hội hợp tác trước mắt mà còn góp phần tạo nền tảng cho một giai đoạn hội nhập chủ động và có chiều sâu hơn. Từ những kết nối cấp cao đến các chương trình hợp tác cụ thể, từ đối thoại chính sách đến liên kết doanh nghiệp, yêu cầu xuyên suốt là chuyển hóa lợi thế đối ngoại thành nguồn lực phát triển.

APEC 2027 sẽ là dịp để Việt Nam thể hiện năng lực tổ chức, tinh thần trách nhiệm và tầm nhìn hợp tác trong một khu vực đang chuyển động mạnh mẽ. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để khẳng định vị thế một nền kinh tế không chỉ tích cực tham gia mà còn chủ động kiến tạo, kết nối và đóng góp vào tương lai phát triển chung của châu Á - Thái Bình Dương.

Thanh Khê