Việc thực hiện thỏa thuận chi trả giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ (ERPA) đang mở ra những cơ hội lớn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại Nghệ An, đồng thời tạo nền tảng quan trọng cho việc hình thành thị trường các-bon trong nước, hướng tới hội nhập với thị trường các-bon quốc tế. Những kết quả đạt được không chỉ khẳng định hiệu quả của chương trình, mà còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của rừng trong giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế bền vững.
Người dân phối hợp với cán bộ Vườn Quốc gia Pù Mát thực hiện tuần tra bảo vệ rừng
Nghệ An là một trong những địa phương có diện tích rừng lớn của cả nước, giữ vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và lưu giữ các-bon, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường sinh thái. Việc tham gia thực hiện Thỏa thuận ERPA vùng Bắc Trung Bộ đã tạo thêm nguồn lực tài chính cho công tác quản lý, bảo vệ rừng, đồng thời mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, đặc biệt là các hộ gia đình, cộng đồng và chủ rừng trực tiếp tham gia bảo vệ rừng.
Tính riêng trong hai năm 2024-2025, hơn 309 tỷ đồng đã được chi trả cho các chủ rừng là tổ chức, là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thôn bản, UBND xã được nhà nước giao quản lý diện tích rừng tự nhiên trên địa bàn tỉnh. Thông qua nguồn thu từ ERPA, nhiều địa phương đã có thêm điều kiện để đầu tư cho công tác tuần tra, bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, ngăn chặn tình trạng khai thác rừng trái pháp luật. Nguồn tài chính này cũng góp phần hỗ trợ sinh kế cho người dân sống gần rừng. Bên cạnh đó, ERPA còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân và chính quyền cơ sở về giá trị của rừng, việc giữ rừng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu. Rừng không chỉ là tài nguyên thiên nhiên cần bảo vệ mà còn là “tài sản xanh” có thể tạo ra giá trị kinh tế thông qua việc hấp thụ và lưu giữ khí các-bon. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý lâm nghiệp hiện đại, gắn bảo vệ rừng với phát triển kinh tế xanh và bền vững.
Tập huấn về thực hiện đảm bảo an toàn môi trường và xã hội nguồn thu từ Thoả thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ tại tỉnh Hà Tĩnh ngày 07/5/2026.
Việc triển khai hiệu quả ERPA tại khu vực Bắc Trung bộ nói chung và tại tỉnh Nghệ An nói riêng được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho quá trình hình thành thị trường các-bon trong nước theo lộ trình của Chính phủ. Hoạt động quản lý rừng bền vững, bảo vệ và nâng cao tỷ lệ che phủ, sinh khối và chất lượng rừng là cơ sở tạo tín chỉ các-bon từ hoạt động giảm phát thải khí nhà kính hoặc hấp thụ khí nhà kính, nhằm phục vụ triển khai cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon trong nước. Khi thị trường các-bon được vận hành đầy đủ, các địa phương có tiềm năng lớn về rừng như Nghệ An sẽ có thêm cơ hội tham gia trao đổi tín chỉ các-bon, thu hút nguồn lực đầu tư cho phát triển lâm nghiệp bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.
Ông Dương Ngọc Hùng - Phó Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Nghệ An trình bày tham luận tại Hội thảo tham vấn Báo cáo đánh giá hiệu quả, tác động của thí điểm ERPA
Có thể khẳng định, những kết quả bước đầu từ ERPA đã tạo tiền đề quan trọng để Nghệ An tiếp tục phát huy lợi thế về tài nguyên rừng, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và đưa thị trường các-bon trong nước vươn tầm quốc tế. Đây không chỉ là cơ hội phát triển cho ngành lâm nghiệp mà còn là hướng đi chiến lược để địa phương từng bước hội nhập với xu thế phát triển xanh của thế giới.
Quỹ BVPTR tỉnh Nghệ An và Nhóm PV
